Parochiekerk Sint-Victor met kerkhof

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Poperinge
Deelgemeente Proven
Straat Alexisplein
Locatie Alexisplein zonder nummer, Poperinge (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Poperinge (actualisaties: 27-05-2008 - 18-06-2008).
  • Adrescontrole Poperinge (adrescontroles: 12-02-2008 - 14-02-2008).
  • Inventarisatie Poperinge (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Victor

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Victor met kerkhof

Deze bescherming is geldig sinds 27-03-2015.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Georiënteerde kerk midden omhaagd kerkhof met omlopend gekasseid pad; linden fangs W.-kerkpad. Gotische hallekerk ter vervanging van het romaans bedehuis. De kerk brandde volledig af in 1802; enkel de torenvoet bleef overeind. In 1806 werd de kerk gedeeltelijk herbouwd in de vorige staat; in 1867 werd het hoofdkoor aangebouwd. Verstevigingsswerken en aanbouw van Z.-sacristie in 1898 n.o.v. architect J. Carette (Roeselare).

De plattegrond ontvouwt: een midden- en twee zijbeuken van twee brede trav.; een transept met armen van één trav. en een kruisingstoren; een hoger opgetrokken middenkoor van een brede rechte trav. en een smalle trav. en een halve trav. en een driezijdige sluiting; een N.en Z.-zijkoor van een brede trav. met resp. een driezijdige en een rechte sluiting ; een Z.-sacristie; driezijdige doop- en zijkapel ter hoogte van de eerste trav. van resp. Z.- en N.-beuk; rond traptorentje ter hoogte van N.-transept.

Gele baksteenbouw; hergebruikte ijzerzandsteen van de romaanse kerk o.m. in de centrale W.-gevel, de onderbouw van het N.-koor, sporadisch in de onderbouw, in de torenvoet. Afdekking d.m.v. leien zadeldaken.

Drie W.-tuitgevels gemarkeerd door steunberen met versnijdingen, en geprofileerde spitsbogige drielichten op afzaat, korfbogig in trav. l., onder druiplijstje in l. en r. trav. Centraal tudorportaal in geprofileerde bakstenen omlijsting.

N.- en Z.-gevel geritmeerd door spitsboogvensters (twee- of drielichten) in geprofileerde omlijsting op afzaat; steunberen afwisselend met en zonder versnijdingen; aflijnende tandlijst. Gedicht korfboogvenster verdiept in rechth. omlijsting onder dito druiplijstje. N.- en Z.-zijkapellen, onder tentdak, geajoureerd d.m.v. spitsbogige tweelichten. Rond traptorentje versierd met overkragend spitsboogfries, onder licht ingesnoerde (leien) spits.

Koorpartij: trav. onderling gescheiden door steunberen met versnijdingen, geajoureerd door spitsboogvensters (tweelichten) in een geprofileerde omlijsting op doorlopende afzaat. N.-zijkoor: aflijnend tandlijstje.

Vierkante kruisingtoren van drie geledingen onder peperbusvormige bekroning (leien); gestut d.m.v. t.o.v. elkaar gestelde hoeksteunberen met versnijdingen, uitlopend op hoekpinakels ter hoogte van de derde geleding. Dichtgemetste spitsboogvensters onder druiplijstje op de tweede geleding. Korfboognisje op de borstwering. Spitsbogige galmgaten op doorgetrokken afzaten op de hoogste geleding.

Z.-sacristie in aansluitende bouwtrant. Hallekerk. Ontpleisterd, bakstenen interieur vertoont de sporen van de verscheidene verbouwingsfazen. Rondboognissen in N.-gevel van transept en zijkoor. Brede spitsbogige scheibogen op bakstenen zuilen met achtzijdige sokkel, en eenvoudig kapiteel. Smallere spitsbogige scheibogen op bakstenen pijlers wijzen op de gotische torenonderbouw. Houten tongewelven met gordelbogen en ijzeren hekbalken. Vlak overzolderd transept; bepleisterde kruisribgewelven in het hoofdkoor.

Mobilair. Neogotisch houtwerk uit XIX d cf. biechtstoelen, communiebank, binnendeur, kerkmeesterbank, koorgestoelte, preekstoel. In de N.-doopkapel: marmeren doopvont uit XVIIId. In Z.-zijbeuk: "H. Catharina van Alexandrië" (verguld hout) door Maecage, van 1620; "H. Sebastiaan" (gepolychromeerd hout), uit XVIIIb-c. In Z.-zijkapel: "Christus op de Koude Steen" (gepolychromeerd en verguld hout), uit midden XVIII; "H. Barbara". In N.-zijkoor: "Piëta" (gepolychromeerd hout), van ca. 1600. Moderne glasramen n.o.v. Holvoet-Yserbijt (Wevelgem).

Archief K.C.M.L., 707.
DEBERGH A., De geschiedenis van de parochiekerk St.- Victor te Proven (De Gidsenkring, VI, 19761).
R.A.B. De kerk en 28 huizen gingen in de vlammen op, De grote brand van Proven op Hemelvaartdag 1802. Het verhaal van een ooggetuige, (De IJzerbode, VIII, 1978, 1, p. 1-2).
ROOSE-MEIER B., VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Poperinge, Brussel, 1977, p. 41.

Bron: Delepiere A.-M. & Huys M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Poperinge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Delepiere, Anne Marie & Huys, Martine

Aanvullende informatie

In de kerk bevindt zich een rechthoekige beige beschilderde houten gedenkplaat voor de militaire doden van Proven tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.

Marchand, Sofie (19-04-2017 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Alexisplein

Alexisplein (Poperinge)

omvat Gedenksteen militaire en burgerlijke doden

Alexisplein zonder nummer, Poperinge (West-Vlaanderen)

omvat Heldenhuldezerkje op kerkhof Proven

Alexisplein zonder nummer, Poperinge (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Orgel kerk Sint-Victor

Proven (Poperinge)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.