erfgoedobject

Parochiekerk Sint-Audomarus

bouwkundig element
ID: 33171   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/33171

Juridische gevolgen

Beschrijving

Parochiekerk St.-Audomarus. Georiënteerd bedehuis midden omringend kerkhof met ijzerzandstenen omheiningsmuurtje waarop hek tussen postamenten. Ten N.O. en Z.O. ijzerzandstenen kapelletjes resp. met Christus- en Corneliusbeeld n.o.v. architect A. De Pauw (Brugge) van 1924.

Neoromaanse kerk wederopgebouwd in 1920 n.o.v. A. De Pauw (Brugge) van 1904. Het romaans bedehuis werd verbouwd in 1663: midden- en zijbeuk werden verbreed en onder één dak gebracht; transeptarmen werden verlengd; heroriëntering van de kerk t.t.z. W.-kant werd koor, koorpartij werd voorportaal. In 1904 wordt de kerk gesloopt en iets meer ten Z. heropgebouwd: het romaanse koor wordt zijkoor`; het N.-transept wordt doopkapel; de kruising vormt een deel van het N.-transept. Na W.O.I wordt de kerk naar de plannen van 1904 wederopgebouwd. Herstellingswerken in 1945-1946 na de beschadiging tijdens W.O.II. Driebeukig bedehuis met basilicale opstand met toren op Z.O.-zijde.

De plattegrond ontvouwt: driebeukig schip van vijf trav., o.m. één centrale portaaltrav.; een N.- en Z.-transept van één trav. met rechte sluiting; een hoofd- en twee zijkoren van één trav., resp. afgesloten door apsis en vlakke sluiting; één N.- en Z.-sacristie.

Hergebruikte ijzerzandsteen voor N.-zijkoor en -transept, voorts afwisselend lagen van gele, roze en rode natuursteen. Lei-, zadel- en lessenaarsdaken.

Centrale W.-puntgevel voorzien van kruisbekroning; oculi en rondboognissen o.m. met lichtgleuven; rondboogvenster o.m. op doorgetrokken afzaat van witte steen ter aflijning van de eerste geleding; verdiept rondboogportaal in een geprofileerde omlijsting (halfzuilen) van geblokte witte en roze natuursteen, en gekoppeld tussen twee rondboognissen in dito omlijsting; vlakke hoeksteunberen.

Overige gevels geritmeerd door vlakke steunberen, rondboogvensters en -nissen met o.m. doorlopende afzaten, afgelijnd hetzij door houten kroonlijst op consooltjes, hetzij door natuurstenen tandlijstje. Oculus in transeptgeveltop.

N.-puntgevel gevat tussen steunberen met versnijdingen met geprofileerde spitsboognis met drielob onder druiplijstje in de geveltop, eronder spitsbogig tweelicht en rondboognis op de benedenverd.

Vierkante Z.O.-toren van drie geledingen onder tentdak. Halfrond traptorentje op de Z.O.-hoek. Getypeerd door op elkaar gestelde vlakke hoeksteunberen; aflijoend rondbogenfries, twee aan twee gekoppelde rondbogige galmgaten, eronder rondboognissen waarin lichtgleuven, en rondboogvensters, waarboven oculus.

Interieur. Basilicale opstand, deels bepleisterd. Afwisselend gebruik van donkere en lichtere natuursteen voor rondbogige scheibogen op bundelpijlers met geprofileerd dekblad en Toscaans kapiteel, voor lisenen en voor vensteromlijstingen. IJzerzandsteen in N.-transept en -koor; l.g. verlevendigd d.m.v. gesuperpositie van rondboognissen. Bakstenen kruisribgewelf ter overkluizing van middenbeuk, kruising en Z.-koor. Bepleisterd kruisgewelf met gording en trekbalk in N.- en Z.-beuk. Houten zoldering resp. vlak en spitston, voor N.-koor en -transept. Straalgewelf in apsis.

Mobilair. Neoromaans mobilair. Brandraam z.g. "66th E.L. Division Memorial Window" in N.-zijbeuk, ingezegend op 13 oktober 1928, ter herinnering aan de Slag van Passendale.

A.R., D.V.G., 5162.
Archief K.C.M.L., 718.
Bulletin du Comité de la Province de la Flandre Occidentale, V, 1901, p. 94-97, 104-106, 225-226, 361.
[DESMIDT F.], De Romaansche Kerkelijke Bouwkunst in West-Vlaanderen, (Gent), 1940, p. 157-162.
ENGLISH M., Romaanse Bouwkunst in West-Vlaanderen, Brugge, 1939, p. 78.
ROOSE-MEIER B., Fotorepertorium van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, kanton Ieper I, p. 23.


Bron     : Delepiere A.-M. & Huys M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik - Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs : Delepiere, Anne Marie, Huys, Martine

Aanvullende informatie

In het noordelijke transept van de Sint-Audomaruskerk bevindt zich een oculusvormig glasraam, met daaronder drie lancetvormige glasramen, ter herinnering aan the 66the Division British Expeditionary Force 1914-1918. Aan de gevel is hiervoor tevens een gedenkplaat bevestigd.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.

Auteurs : Marchand, Sofie


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Parochiekerk Sint-Audomarus [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/33171 (Geraadpleegd op 23-05-2019)