Parochiekerk Sint-Amatus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Vleteren
Deelgemeente Oostvleteren
Straat Oostvleterendorp
Locatie Oostvleterendorp zonder nummer, Vleteren (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Vleteren (actualisaties: 28-05-2008 - 28-05-2008).
  • Adrescontrole Vleteren (adrescontroles: 14-02-2008 - 15-02-2008).
  • Inventarisatie Vleteren (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Amatus

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Amatus

Deze bescherming is geldig sinds 20-02-1939.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Gelegen ten oosten van Oostvleterendorp en ten westen van de Martin Vandewynckelstraat, middenin een omringend kerkhof met militaire begraafplaats, deels afgezet met beukenhaag, deels door middel van gietijzeren trek tussen ronde, bakstenen pilasters met bolvormig topstuk.

Laat-gotische hallekerk (15de eeuw) met kruisingtoren, teruggaand op een romaans bedehuis zie hergebruikte ijzerzandsteen. Zuidelijke sacristie gedateerd 1906, zie gevelsteen met opschrift: "Ann Dni 1906 Pastore R.D.H. Demaerel". Tijdens de Eerste Wereldoorlog ernstig beschadigd en hersteld. In december 1977 werd de kerk volledig verwoest door brand, thans zijn de herstellingswerken aan de gang naar ontwerp van architecten P.A. Pauwels (Kortrijk) en B. Heyndrickx (De Panne).

De plattegrond ontvouwt: een driebeukig schip van drie traveeën, een pseudotransept met armen van één travee, een vierkante kruisingtoren, een hoofd- en twee zijkoren van respectievelijk twee en één rechte traveeën en een driezijdige sluiting en een zuidelijke sacristie.

Gele baksteenbouw. Hergebruikte ijzerzandsteen voor de sokkel van west-, noord- en zuidgevels. Afdekking door middel van leien zadeldaken.

Drie westelijke puntgevels gestut door middel van steunberen met versnijdingen afgewerkt met hoekpinakels. Spitsboogvensters in een bakstenen geprofileerde omlijsting op afzaat, centraal venster onder druiplijst; drielichten en één vierlicht te midden met laat-gotisch bakstenen traceerwerk onder meer visblaasmotief. Getoogd toegangspoortje verdiept en korfboogomlijsting; gebruik van kleine zwarte baksteentjes voor het boogveld. Grafstenen in traveeën links en rechts. Noord-, zuid- en oostgevels gemarkeerd door middel van steunberen met versnijdingen; geajoureerd door middel van spitsboogvensters in een geprofileerde omlijsting met bakstenen maaswerk onder meer drielichten in hoofdkoor in noord en zuidbeuk, en tweelichten in noordelmijk en zuidelijk zijkoor en zijbeuken. Korfboogpoort verdiept in rondboogomlijsting onder druiplijstje ter hoogte van de eerste travee in de noordelijke gevel. Vermoedelijk recentere aanbouwsels onder lessenaarsdak, met oculus in de top ter hoogte van de noordelijke pseudo-transeptarm. Tudorboogpoortje onder soortgelijk druiplijstje ter hoogte van de, voorst blinde, eerste travee van de zuidelijke zijgevel. Grafstenen in de koorpartij.

Vierzijdige kruisingstoren van twee geledingen onder bakstenen spits afgezet met hogels. Aan de vier zijden geajoureerd door middel van twee gekoppelde rondbogige galmgaten, licht verdiept in soortgelijke nis. Borstwering verlevendigd door middel van spitsboogcasement en bekroond door hoektorentjes onder bakstenen spitsjes afgezet met hogels. Zuidelijke sacristie in aansluitende bouwtrant. Bepleisterde hallekerk geritmeerd spitsboogvormige scheibogen op bakstenen zuilen met achtzijdige sokkel en kapiteel. Overdekking door middel van spitsbogige houten tongewelven voorzien van gordelbogen. Bakstenen kruisribgewelf boven de kruising.

Bij de brand in 1977 werd het mobilair volledig verwoest.

  • ROOSE-MEIER B., VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Poperinge, Brussel, 1977, p. 18.

Bron: Delepiere A.-M. & Huys M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Poperinge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Delepiere, Anne Marie & Huys, Martine

Aanvullende informatie

Op het kerkhof bevinden zich verschillende privé-graven voor Belgische militairen die omkwamen tijdens de Eerste Wereldoorlog: hardstenen grafkruis voor de oorlogsvrijwilliger en hulponderluitenant Louis de Mahieu; eenvoudig houten grafkruis voor de soldaat Remi Billiaert; en hardstenen familiegraf voor de vier gebroeders Taeymans (Jean, Pierre, Paul en Charles) die dienst namen als oorlogsvrijwilliger en respectievelijk opklommen tot adjudant, eerste wachtmeester, luitenant en onderluitenant. Paul overleefde de oorlog en werd later bijgezet.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.

Marchand, Sofie (20-04-2017 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Oostvleterendorp

Oostvleterendorp (Vleteren)

omvat Orgel kerk Sint-Amatus

Oostvleteren (Vleteren)

is gerelateerd aan Frans militair ereperk op kerkhof

Oostvleterendorp zonder nummer, Vleteren (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Gekandelaarde lindenrij kerkhof Oostvleteren

Kasteelstraat zonder nummer, Martin Vandewynckelstraat zonder nummer, Oostvleterendorp zonder nummer...

is gerelateerd aan Haagbeukhaag kerkhof Oostvleteren

Kasteelstraat zonder nummer, Martin Vandewynckelstraat zonder nummer (Vleteren)

is gerelateerd aan Treures als vredesboom Oostvleteren

Oostvleterendorp zonder nummer (Vleteren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.