Kemmelberg en omgeving

Beschermd cultuurhistorisch landschap van 04-02-2005 tot heden

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Heuvelland
Deelgemeente Kemmel, Dranouter, Loker
Straat
Locatie Dranouter, Kemmel, Loker (Heuvelland)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.03/33039/707.1
  • OW002107

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

West-Vlaamse heuvels en omgeving

Dranouter, Kemmel, Loker, Nieuwkerke, Westouter, Wulvergem (Heuvelland), Dikkebus, Vlamertinge, Voormezele (Ieper), Reningelst (Poperinge)

Dit gebied omvat de beboste heuvelrij van Vidaigneberg, Rodeberg, Scherpenberg en Monteberg-Kemmelberg en een aansluitend deel van de Douvebeekvallei alsook (delen van) de dorpen Reningelst, Westouter, Dikkebus, Kemmel, Dranouter, Nieuwkerke en Wulvergem. Nabij de heuveltoppen komen brongebieden en holle wegen voor. Vroege nederzettingen, waaronder een heuvelfort uit de Ijzertijd op de Kemmelberg en driesvormige pleinen, wijzen op een langdurige bewoning. De Dikkebusvijver op de afgedamde Kemmelbeek is een middeleeuws waterbevoorradingsbekken voor de stad Ieper. Een groot deel van de ankerplaats behoorde tot het frontgebied van de Eerste Wereldoorlog, waardoor dorpen en hoeven vaak bestaan uit wederopbouwarchitectuur. Er komen talrijke oorlogsgedenktekens, militaire begraafplaatsen en bunkers voor. Vanop de heuvelrij zijn er talrijke vergezichten.

Is de omvattende bescherming van

4 Britse schuilplaatsen Lettenberg

Lokerstraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

4 betonnen constructies tegen de westelijke flank van de Lettenberg uitgegraven.

Belvedère

Kemmelbergweg 38, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Nr. 2. Z.g. "De uitkijktoren-Belvédère" cf. opschrift. Uitkijktoren met restaurant, gelegen op de top van de Kemmelberg. Toren gebouwd in het begin van de jaren 1920, ter vervanging van een vooroorlogse houten toren, wear onderaan een berekooi als attraktie was ingebouwd. Vierzijdige bakstenen toren van vier geledingen onder platdak, op sokkel. Getoogde kelderopeningen. Hoeksteunberen. Aansluite

Betonconstructie 1

Lokerstraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

In een weide nabij hoeve Lokerstraat nummer 49 liggen 2 Britse betonnen constructies op 50 meter van mekaar verwijderd.

Betonconstructie 2

Lokerstraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

In een weide nabij hoeve Lokerstraat nummer 49 liggen 2 Britse betonnen constructies op 50 meter van mekaar verwijderd.

Britse militaire begraafplaats Lindenhoek Chalet Military Cemetery

Gremmerslinde zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

De eerste begravingen gebeurden hier in maart 1915.. Na de oorlog werden ca. 130 graven uit de slagvelden rond Kemmel toegevoegd. Volgens het huidige register liggen er 317 doden begraven. De begraafplaats is ontworpen door Ch. Holden (hoofdarchitect) en W.C. Von Berg (uitvoerend architect). Lindenhoek Chalet Military Cemetery is een rechthoekige begraafplaats met een oppervlakte van ca. 1400m². De begraafplaats bevindt zich op een hoger niveau dan de straat, het terrein is genivelleerd. De begraafplaats kan betreden worden via een hoog tweeledig smeedijzeren hek tussen hooggeplaatste bakstenen bloembakken, dat uitkomt op een met bakstenen ommuurd en geplaveid platform, dat via terrassen, bedekt met gras en voorzien van trappen uit witte natuursteen, verbonden is met de eigenlijke begraafplaats. In deze toegangspartij zijn een zitbank, de metalen infoplaat, het registerkastje en de d

Demarcatiepaal 14

Reningelststraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Demarcatiepaal nr. 14 staat opgesteld op een betonnen platform in de berm langs de Reningelststraat. Het is een gift van de provincie Luxemburg.

Demarcatiepaal 8

Kemmelbergweg zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Demarcatiepaal nr. 8, een gift van de provincie Luik, markeert in principe de plaats tot waar de Duitsers tijdens hun Lente-Offensief (voorjaar 1918) gevorderd waren.

Franse militaire begraafplaats Ossuaire en gedenkzuil Den Engel

Kemmelbergweg zonder nummer, 32A, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Z.nr., Frans oorlogsmonument op de top van de Kemmelberg. Betonnen obelisk op arduinen drieledige sokkel, waarop gelauwerde soldatenhelm en inscriptie FR in de top. Voorgeplaatst natuurstenen vrouwenbeeld, symbool van de overwinning, op sokkel gesigneerd: "L.S. Cordonnier Arch. D.P.L.G. à Lille. A. Masselot et ses fils Sculpteurs à Lille. Thomas Frères entr. ps. à Lille." Herinnering aan de slag

Gekandelaarde linde als hoekboom

Gremmerslinde zonder nummer (Heuvelland)

Gekandelaarde zomerlinde als hoekboom bij het kruispunt van de Gremmerslinde en een voetwegtracé.

Gemengde houtkant met knotbomen op talud

Smijterstraat zonder nummer (Heuvelland)

Gemengde soortenrijke houtkant met tussenstaande knotbomen op talud langsheen de Smijterstraat.

Gemengde houtkant op talud

Gremmerslinde zonder nummer (Heuvelland)

Gemengde soortenrijke houtkant op talud langsheen de Gremmerslinde.

Gemengde houtkant op talud

Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

Soortenrijke houtkant met tussenstaande opgaande bomen op talud langsheen de Lettingstraat.

Gemengde houtkant op talud

Montebergstraat zonder nummer (Heuvelland)

Gemengde soortenrijke houtkant deels ook op een verlaten wegzate (cf. depressie) met relict van een holle wegstructuur.

Hakhoutstoof van linde

Lokerstraat zonder nummer (Heuvelland)

Hakhoutstoof van zomerlinde bij het pleinvormig kruispunt van de Lokerstraat en de Kattekerkhofstraat en tevens aan het begin van de Kruisweg en Calvarieberg op de Lettenberg. Volgens de Popp-kaart gesitueerd bij het toponiem 'De drie Linden' of 'Katte Kerkhof'. De hakhoutstoof heeft een 6-tal stammen, die mogelijk als spaartelgen in een cirkelvorm zijn opgegroeid.

Herberg De Monteberg

Montebergstraat 8, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Nr. 4. Z.g. "De Monteberg" cf. opschrift van uithangbord. Herberg van het type afspanning, op de Monteberg aan het kruispunt bij de Monteberg- en de Smijterstraat. Voor- en achterliggend erf. Dubbelhuis van zeven trav. + een staltrav. l. en één bouwl. onder kort overstekend zadeldak (n // straat, mechanische pannen), uit het begin van de jaren 1920. Rode baksteenbouw boven beschilderde plint. Af

Herenhoeve Traisnel

Lokerstraat 49, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Imposante herenhoeve aan de voet van de Kemmelberg; jaartal 1925 in rechter stalzijgevel. Uitvoering enigszins afwijkend van het voorontwerp, echter teruggaand op de regionale 19de-eeuwse hoevebouw, zie opstelling.

Hoeve

Brulozestraat 7, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Nr. 7. Hoeve met jaartal 1922 in r. schuurzijgevel. Wederopbouw teruggaand op de regionale hoevebouw cf., opstelling: losse, lage bestanddelen rondom een geasfalteerd erf; boerenhuis ten N.; schuur met stalgedeelte l. en wagenhuis r., ten O.; ten N.O., bakhuisje; materialen :verankerde, rode baksteen; pannen (mechanische) zadeldaken o.m. geknikt bij boerenhuis; streekeigen bouwelementen: daterin

Hoeve

Gremmerslinde 21, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Nr. 1. Hoeve gelegen ten Z. en aan de voet van de Kemmelberg. Naar verluidt wederopgebouwd in 1921 op de plaats van de vooroorlogse hofstede. Ten N., bunker uit W.O. I. Teruggaand op de regionale hoevebouw cf., opstelling: losse, lage bestanddelen rondom deels gekasseid erf met bakstenen stoepen en centrale vaalt; boerenhuis en dwarsschuur, resp. ten N. en Z.; ten O. tabaksast, naar verluidt van

Hoeve

Klareputstraat 2, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Nr. 2. Hoevetje naar verluidt wederopgebouwd in 1923, teruggaand op regionale XIX-hoevebouw cf., opstelling: losse, lage bestanddelen opgesteld rondom een geasfalteerd erf met omlopende bakstenen stoepen; boerenhuis, stal en bakhuisje resp. ten Z., ten N. en ten O.; aanplantingen: deels omhaagde moestuin voor het boerenhuis; materialen: verankerde donkerrode baksteen; pannen (mechanische) zadeld

Houtkant met opgaande bomen op talud

Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

Soortenrijke houtkant met tussenstaande opgaande bomen op talud langsheen de Lettingstraat.

Houtkant met opgaande bomen op talud

Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

Soortenrijke houtkant met tussenstaande opgaande bomen op talud langsheen de Lettingstraat.

Houtkant op talud

Klokhofweg zonder nummer (Heuvelland)

Gemengde soortenrijke houtkant langs het verharde holle weggedeelte van de Klokhofweg.

Houtkant op talud

Beukelaarstraat zonder nummer (Heuvelland)

Gemengde soortenrijke houtkant op het talud langsheen de Beukelaarstraat.

Houtkant van kastanje op talud

Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

Houtkant van tamme kastanje op talud langsheen de Lettingstraat.

Kasteel De Warande

Bergstraat 24, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Nr. 24. Z.g. "De Warande", voormalig kasteel, tijdlang gebruikt als vakantieverblijf, sinds 1979 gemeentehuis. Gelegen ten Z.W. van de dorpskom; op de O.-flank van de Kemmelberg. Omringend park met grote verscheidenheid aan loofbomen o.m. lijsterbes, es, esdoorn, zomereik, Amerikaanse eik, tamme kastanje, beuk... en met vijvertje gevoed door de Kasteel- of Willebeek en het z.g. .St.-Laur

Opgaande beuk als hoekboom en grensboom

Klokhofweg zonder nummer, Klokhofweg zonder nummer (Heuvelland)

Opgaande gewone beuk als hoekboom op het kruispunt van de Klokhofweg met de Kleine Kemmelstraat, Berg (gewijzigde naamgeving) en een voetweg, tevens als grensboom op de gemeentegrens tussen Loker en Dranouter.

Opgaande eik als hoekboom

Godtschalckstraat 36, Montebergstraat zonder nummer (Heuvelland)

Opgaande solitaire zomereik als hoekboom op een vroegere perceelsgrens, thans ingenomen door akkerland.

Opgaande eik met oorlogsschade

Noordstraat zonder nummer (Heuvelland)

Opgaande zomereik waarvan de kruin tijdens de Eerste Wereldoorlog zwaar beschadigd werd en waarna de boom opnieuw is doorgegroeid.

Opgaande populier als hoekboom

Kattekerkhofstraat zonder nummer (Heuvelland)

Opgaande Canadapopulier (niet nader gedetermineerd) als hoekboom van een bosperceel langsheen de Kattekerkhofstraat.

Twee opgaande populieren als welkomstboom

Noordstraat 4 (Heuvelland)

Twee opgaande klonen van Canadapopulier (geen nadere determinatie) als welkomstbomen bij een zijtoegang tot het boerenerf.

Verwilderde afsluitingshaag van hulst

Beukelaarstraat 1 (Heuvelland)

Verwilderde ongeschoren haag van scherpe hulst afsluitingshaag langsheen vervaagd voetwegtracé.

Warandepark

Bergstraat 24 (Heuvelland)

Warandepark in 1926 in landschappelijke stijl met riant karakter aangelegd bij een landhuis met dienstgebouwen in neorenaissancestijl, in 1925 opgericht naar ontwerp van de architecten Pil en Carbon.

Beschrijving

De Kemmelberg met omgeving te Dranouter, Kemmel en Loker is beschermd als landschap. Binnen dit gebied bevinden zich verschillende oorlogsrelicten, hoeven, houtig erfgoed en het kasteeldomein de Warande.

Waarden

De Kemmelberg en omgeving zijn beschermd als landschap omwille van het algemene belang gevormd door de:

natuurwetenschappelijke waarde

Deze wordt bepaald door de specifieke geologisch-bodemkundige gesteldheid en de uitgesproken geomorfologische kenmerken als resultaat van landschapsgenetische processen en de hieraan gerelateerde biologische rijkdom.
De Kemmelberg is een van de getuigenheuvels in de rij van de Vlaamse Heuvels bestaande uit zandbankafzettingen van het Zand van Diest. De heuvelrij is gelegen op een oost-noordoost - west-zuidwest gerichte lijn van Calais in Frankrijk tot Hasselt.
Het dominante heuvelachtige uitzicht van het landschap ontstaan door groot- en kleinschalige erosieve processen is voornamelijk ontstaan door groot- en kleinschalige erosieve processen. De definitieve vorm en steilte van de hellingen werd deels bepaald door eolische afzettingen uit de laatste ijstijd (weichsel).
Door de sterke lithologische verscheidenheid van zand- en kleilagen in een uitgesproken topografie wordt het gebied gekenmerkt door het voorkomen van bronnen, kwel- en stuwwatergronden. De heuvelrij van deze Vlaamse Heuvels vormt tevens de waterscheidingslijn tussen het IJzer- en het Leiebekken.
De grote abiotische variatie vertaalt zich in een grote biologische rijkdom. De flora en vegetatie worden gekenmerkt door een uitgesproken soortenrijkdom van oud bos-indicatoren en autochtone bomen en struiken, welke uniek zijn op West-Vlaams niveau en van belang op Vlaams niveau.
Daarnaast kent het gebied een grote variatie aan bostypes gaande van bronbos over beekbegeleidend bos, essen-olmenbos, ruigtekruiden-elzen-essenbos over hellingbos tot plateaubos.
Ter hoogte van de in het gebied voorkomende bronniveaus treft men waardevolle moeras- en graslandvegetaties aan.
De aanwezigheid van grote en kleine bodemsamenstelling en de rijkdom aan kleine extra schuil- en voedselgelegenheden voor tal van vogels, vlinders en kleine zoogdieren.
De herkenbare relatie tussen de fysische, historische en structuur in het landschap heeft tevens een belangrijke natuurlijke informatieve wetenschappelijke waarde.

historische waarde

Deze wordt voornamelijk bepaald door de zeer oude ontginnings- en bewoningsgeschiedenis van het gebied welke teruggaat tot de vroege steentijd, met een vrij uitgestrekte bewoning in de jonge steentijd en een hoogtepunt in de late ijzertijd met de bouw van een heuvelfort op de Kemmelberg als residentie van Keltische aristocratische heersers.
Talrijke sporen en artefacten wijzen op de intensiteit en de hoge maatschappelijke status van deze Keltische bewoning, welke zowel op Vlaams als op Europees niveau uitzonderlijk zijn.
De aanleg van de heerbanen Boulogne - Keulen en Kassel - Doornik, respectievelijk ten noorden en ten zuiden van de Kemmelberg in de Romeinse tijd, evenals de aangetroffen Gallo-Romeinse sporen laten een permanente bewoning in het gebied vermoeden.
In het gebied komen een aantal oorlogsrelicten van 1914 -1918 voor, zoals demarcatiepalen, militaire kerkhoven en oorlogsgedenktekens, welke herinneren aan de slag om Kemmel, april 1918.
Het gebied kent tevens een grote cultuurhistorische waarde door het voorkomen van relicten van historisch grondgebruik, in bijzonder de relicten van historische bebossing, hagen en houtkanten, en beek- en bronbegeleidende graslanden.

esthetische waarde

Het heuvelachtig landschap gedomineerd door de beboste top van de Kemmelberg geeft het gebied een uitzonderlijke esthetische waarde en hoge belevingswaarde door de veelheid aan panoramische zichten enerzijds en de grote verscheidenheid en afwisseling aan open en gesloten landschapsbeelden, anderzijds gaande van top over helling tot de kleine beekvalleien zich uitstrekkend over een lappendeken van bossen, akkers, weilanden, kleine bosjes, kronkelende wegen, begroeide taluds en paden.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.