Dorpskom Oudegem

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 24-06-1998 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Dendermonde
Deelgemeente Oudegem
Straat Ouburg, Oudegemse baan, Hofstraat, Mevrouw Courtmansstraat, Lambroeckstraat, Zijpestraat, Nederstraat, Varenbergstraat
Locatie Hofstraat, Lambroeckstraat, Mevrouw Courtmansstraat, Nederstraat, Ouburg, Oudegemse baan, Varenbergstraat, Zijpestraat (Dendermonde)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.02/42006/111.1
  • OO001864

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Dorpskom Oudegem

Hofstraat 1-27, 4-34, Lambroeckstraat 1-11, 2-8, Mevrouw Courtmansstraat 2-4, 3-29, 36-38, Nederstraat 4-28, 7-29, Ouburg 1-23, 2-24, Oudegemse baan 1-5, 2-14, Varenbergstraat 4-10, Zijpestraat 1-15, 2-10 (Dendermonde)

Het centrum van de gemeente Oudegem wordt bepaald door voornamelijk 19de-eeuwse bebouwing met zowel herenhuizen als kleinschalige arbeiderswoningen.

Is de omvattende bescherming van

Arbeiderswoning

Nederstraat 7, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Eind 19de- of begin 20ste-eeuws voorkomen, volgens kadastergegevens in kern opklimmend tot 1869 en in de loop van de tweede helft van de 19de eeuw herhaaldelijk vergroot en verbouwd.

Arbeiderswoning

Nederstraat 13, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Reeds afgebeeld op een kadasterplan uit 1834. Haaks op de weg gesitueerd enkelhuis van drie traveeën en één bouwlaag onder zadeldak in Vlaamse pannen.

Arbeiderswoningen

Nederstraat 6-10, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Arbeidershuizen in kern opklimmend tot het midden van de 19de eeuw, wanneer volgens kadastergegevens een nieuwbouwwoning wordt opgetrokken op de plaats van oudere bebouwing. Schuin tegenover de weg gesitueerd samenstel van huisjes van telkens twee traveeën en één bouwlaag onder doorlopend zadeldak in Vlaamse en mechanische pannen.

Beluik van arbeiderswoningen

Nederstraat 18-26, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Eenzijdig bebouwd steegbeluik van arbeidershuizen. Samenstel van vijf enkelhuizen van elk twee traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak.

Brouwerswoning d'Hollander

Ouburg 16, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Herenhuis horend bij voormalige brouwerij D’Hollander. Huis van zes traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (pannen).

Brouwerswoning Dubois

Ouburg 2, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

De beeldbepalende hoekwoning werd circa 1880-1892 als brouwerswoning gebouwd door de familie Dubois op de plaats van een afgebroken pachthof.

Burgerhuis

Hofstraat 24, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Voormalig huis van de familie Van Damme, volgens kadastergegevens circa 1893 gebouwd door de weduwe van François Vander Laenen-De Brandt.

Burgerhuis

Hofstraat 21, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Volgens kadastergegevens in 1881 door landbouwer Felix De Clerck-Van Assche opgetrokken op plaats van oudere bebouwing. Breedhuis van vijf traveeën en anderhalve bouwlaag onder vernieuwd zadeldak.

Burgerhuis

Zijpestraat 7, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Volgens kadastergegevens een "totale reconstructie" van een ouder huis, in 1909 opgetrokken in opdracht van winkelier Bernard Willems-Lambrecht en in 1913 in twee gesplitst. Breedhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak.

Burgerhuis

Oudegemse baan 3, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In 1936 in opdracht van handelaarster Maria van den Abeele gebouwd op de plaats van oudere bebouwing. Breedhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder geknikt zadeldak in leien (en pannen?) met twee dakkapellen.

Burgerhuis

Ouburg 5, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Woning met dubbelhuisopstand van vijf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak in mechanische pannen. Lijstgevel met granitobekleding, verlevendigd door donkergekleurde banden, onder meer omlopend rond de bovenzijde van de rechte muuropeningen.

Dorpswoning

Hofstraat 25, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Eclectisch getinte dorpswoning, volgens kadastergegevens in 1928 gebouwd door "ijzerenweg bediende" Aloïs Timmerman-Vermeir.

Dorpswoning

Lambroeckstraat 6, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Volgens kadastergegevens in 1836 opgetrokken in opdracht van Jean De Bock. Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak. Geprofileerde houten kroonlijst voorzien van tandlijst.

Dorpswoning

Oudegemse baan 4, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In 1843 door winkelier Constantin Grijsolle heropgebouwd op de plaats van oudere bebouwing. Voorheen naar verluidt ook afspanning "De Posthoorn"(?). Breedhuis van acht traveeën en anderhalve bouwlaag onder pannen zadeldak.

Dorpswoning

Mevrouw Courtmansstraat 17, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Achterin gelegen huis, reeds afgebeeld op het Primitief Plan van 1817 en op een kadasterplan uit 1841 als eigendom van Joseph Veldeman. In 1912 gedeeltelijk herbouwd op initiatief van landbouwer François Veldeman-Van den Berghe.

Gemeentehuis Oudegem

Oudegemse baan 2, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Voormalig gemeentehuis, nu dienstencentrum. In totaal zeven traveeën, waarvan afgeschuinde hoek van drie traveeën, en twee bouwlagen onder zadeldak (kunstleien), gebouwd naar ontwerp van architect Ed. Bouwens in 1870.

Heilige Antoniuskapel

Mevrouw Courtmansstraat zonder nummer, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Voorbij de straatbocht, schuin ingeplante witgeschilderde rechthoekige kapel met driezijdige absis onder zadeldak (leien), kadastraal genoteerd in 1858, bij de brouwerij D’Hollander, evenals de vergroting van de ernaast gelegen brouwerij.

Herenhuis

Hofstraat 3, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In kern minimaal opklimmend tot het eerste kwart van de 19de eeuw, zie afbeelding van bebouwing op het primitief kadasterplan van 1817, en volgens kadastergegevens gelijktijdig met het aanpalende nummer 1 in 1870 door landbouwster Nathalie Vanden Steen tot het huidige volume verbouwd.

Hoekhuis

Oudegemse baan 16, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Hoekhuis, volgens kadastergegevens in 1925 door Ferdinand Geeraert gebouwd op de plaats van oudere bebouwing. Ingeplant in de straatbocht op de hoek met de Varenbergstraat.

Hoeve

Zijpestraat 15, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Voormalig hoevetje, volgens kadastergegevens in 1916 gebouwd. Van de straat verwijderde woning (loodrecht op de straat) toegankelijk langs verhard wegeltje. Achterliggende vallei van de Zijpebeek (natuurgebied).

Landhuis J. Van Mossevelde

Ouburg 10, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Joseph (Benedictus) Van Mossevelde, dokter te Oudegem, liet aan de vroegere steenweg in 1832 een villa met kasteelallures in neoclassicistische stijl bouwen.

Landhuis R. Van Mossevelde

Ouburg 9, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Voormalige villa met kasteelallures in neoclassicistische stijl gebouwd in 1870 door de familie Van Mossevelde. Thans klooster van de zusters Onze-Lieve-Vrouw-Presentatie.

Oorlogsmonument

Ouburg zonder nummer, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Ontwerp van architect Alfons Singelyn, plechtig ingehuldigd op 11 mei 1952. Een centraal verhoogd cirkelvormig element voorzien van begroeiing omkadert een zwaar gemodelleerd beeld uit blauwe hardsteen van de hand van beeldhouwer Jos De Decker, voorstellende een hurkende soldaat, opgeëiste en een burgerlijk slachtoffer in vorm van moeder met kind.

Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart

Oudegemse baan zonder nummer, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Pseudo-basilicale kerk opgetrokken uit zandsteen. De oudste delen van de kerk (kruisingstoren en deel van koor) klimmen vermoedelijk op tot de tweede helft van de 13de eeuw.

Pastorie Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartparochie

Hofstraat 7, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Ingeplant in een uitgestrekte beboomde tuin, aan de straatzijde afgesloten door een vernieuwde lage bakstenen muur, en een segmentboogvormige deur in geblokte arduinen omlijsting, gedateerd "1758", met gebogen waterlijst. Links opzij, inrijpoort tussen bakstenen pijlers met een arduinen dekplaat met bolbekroning.

Schrijnwerkerij

Hofstraat 1, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Voormalige "Mekanieke meubel- en schrijnwerkerij Ch. Van Hauwermeiren-Vercammen". Reeds afgebeeld op het primitief kadasterplan (1817) als onderdeel van een grotere woning en volgens kadastergegevens in 1870 door landbouwster Nathalie Vanden Steen tot het huidige volume verbouwd.

Twee arbeiderswoningen

Nederstraat 27-29, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Ensemble van twee arbeidershuizen, volgens kadastergegevens in 1880 volledig herbouwd door landbouwers François (nummer 27) en Grégoire Vanheirewegen (nummer 29). Twee aanpalende woningen van één bouwlaag en elk drie traveeën onder pannen zadeldak.

Beschrijving

De bescherming omvat de dorpskom van Oudegem. Centraal is de parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart gelegen; de aanpalende straten, Hofstraat, Oudegemse baan, Ouburg, Mevrouw Courtmansstraat en Lambroeckstraat bepalen verder de afbakening. De gevels op de grens van de afbakening (Mevrouw Courtmansstraat 14-24, Varenbergstraat 1-5 en hoekpand Oudegemse baan met Varenbergstraat) maken deel uit van de bescherming. Voor twee percelen werd de bescherming vernietigd bij arrest 74.522 van 24 juni 1998 van de Raad van State.

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) bracht een advies uit waarbij de historische waarde van de dorpskom van Oudegem als volgt werd gemotiveerd: de historische waarde van de in hoofdzaak 19de-eeuwse bebouwing met zowel herenhuizen als kleinschalige arbeiderswoningen, alsook omwille van de historische waarde van de nauwe en bochtig verlopende straatjes die uitmonden op de Ouburg en Bleien en in harmonie zijn met de kleinschalige bebouwing; tevens omwille van de historische waarde van de monumentale gebouwen die het dorpsbeeld domineren en perspectiefsluitingen in de straatwanden vormen.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, beschermingsdossier DO000798, Dorpskom met verscheidene monumenten, advies KCML (1987).

Waarden

De dorpskom van Dendermonde (Oudegem) is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.