Geografisch thema

Alveringem

ID: 13992   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13992

Beschrijving

Uitgestrekte gemeente (1.897 ha; 1808 inwoners in 1971) in Vlaamse Zandleemstreek, Zee- en IJzerpolders, aan het kanaal Veurne-Lo. Voornamelijk landbouwactiviteit. Vroeger ook gekend om haar wolkaarderijen en dakpannenfabriek. In 1970 gefusioneerd met Oeren, Hoogstade en Sint-Rijkers. Sinds 1977 pilootgemeente van Groot-Alveringem.

Reeds gekend ten tijde van de Romeinen. Kolonisatie door de Franken tussen 400-500.

7de eeuw: vestiging van Saksen in de streek. Volgens de overlevering zou Adolfried, plaatselijk grootgrondbezitter, zijn goederen geschonken hebben aan Heilige Audomarus, tengevolge een verkregen gunst (zie Putstraat: legende van Sint-Audomarusput). Deze schenking (circa 670) betekende de oorsprong van de heerlijkheid "Het Vrije van Sint-Omaars", afhankelijk van kapittel van Sint-Omaars. Laatst genoemde verkocht in 1604 een groot gedeelte van zijn rechten in vermelde heerlijkheid aan de magistraat van de stad en kasselrij Veurne. Oudste, authentieke vermeldingen uit 1066.

Eind 12de eeuw, begin 13de eeuw: opstand van bevolking onder leiding van Ryckaert Blauvoet (zogenaamde Blauvoetijnen) tegen de volgelingen van koningin Mathilde, weduwe van Filips van de Elzas (zogenaamde Isegrijnen).

Begin 14de eeuw: Vlaamse ontvoogdingsstrijd; talrijke Alveringemnaren vervoegden het leger van Zannekin; velen sneuvelden in Slag bij Kassel (1328). Toenemende moeilijkheden tussen het bestuur van de kasselrij en poorters van Veurne, in 1497 en 1664, verplichtten de magistraten zich terug te trekken in hun eigendom te Alveringem om er hun bestuurlijke ambtsbezigheden voort te zetten. Alveringem telde in die periode inderdaad vele "principaele huysen", zoals het hof "Ten Volckenswerve", van circa 1200-1658 bewoond door het geslacht van de "Knibben", afhankelijk van het hof "Ten Swinnen" ("Ten Swijnen"), eigendom van het geslacht van de Fontiquies; het hof "Ten Houvere", ('t Hof van Hourre) en hof "Picquet", beide bewoond door afstammelingen van vermelde "Knibben"; hof "van Wychhuus", bezit van Franchoys van Wychhuus, burgemeester en landhouder van de wet der "Stede ende Casselrie van Veurne-Ambacht"; hof "de Fockewerve", uithoeve van de abdij van Sint-Niklaas te Veurne; hof "De Hooge Poorte", eigendom van geschiedschrijver Jacob Marchant (1527-1609). Enkele van vermelde ridder- en abdijhuizen thans nog gedeeltelijk bewaard; van andere is enkel de benaming of lokalisatie gekend.

In de 17de en 18de eeuw behoorde Alveringem toe aan de familie de la Coste. De parochie Alveringem maakte tot 1566 deel uit van bisdom Terwaan; later van bisdom Ieper; vanaf 1801 van bisdom Gent; sinds 1834 van bisdom Brugge. Belangrijke figuur: kapellaan Cyriel Verschaeve, bezieler van de Frontbeweging gedurende de eerste wereldoorlog.

Thans landelijke gemeente; vrij goed bewaarde dorpskern met Sint-Audomaruskerk en omliggend kerkhof als middelpunt, van waaruit uitvalswegen naar de vier windstreken. Geconcentreerde bebouwing in een typische dorpsarchitectuur rondom de kerk, geleidelijk overgaand in geïsoleerde hoevebouw naar de gemeentegrenzen toe. Ten westen van het centrum, bewaarde omwalling van voormalig kasteel "Decat". Woonuitbreidingszone ten zuiden van agglomeratie. Ten oosten van dorpskom gelegen wijk Fortem, aan gelijknamige brug over het kanaal Veurne-Lo.

  • DE CUYPER G., De abdij- en herenhuizen te Alveringem, in Bachten de Kupe, VII, 6, 1965, p. 145-159.
  • VERSCHAVE R., Welkom in Alveringem, in De Autotoerist, XXVII, 19, 1974, p. 975-977.

Bron     : Delepiere A.-M. & Lion M. met medewerking van Huys M. 1982: Inventaris van het cultuurbezit in Belgi├ź, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Veurne, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 8N, Brussel - Gent.
Auteurs :  Delepiere, Anne Marie, Lion, Mimi
Datum  : 1982


Relaties

  • Is deel van
    Alveringem
    Alveringem (Alveringem)

  • Omvat
    Appelstraat
    Appelstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Bamburgerhoeve
    Noord-Ossenaarstraat 1 (Alveringem)

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning
    Kruisestraat 2 (Alveringem)

  • Omvat
    Boerenwoning
    Steendamstraat 5 (Alveringem)

  • Omvat
    Burgmolenstraat (Alveringem)
    Burgmolenstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Dorp
    Dorp (Alveringem)

  • Omvat
    Dorpskern Gijverinkhove en depressie van de Bampoelbeek
    Alveringem, Gijverinkhove, Hoogstade, Izenberge (Alveringem), Pollinkhove (Lo-Reninge)

  • Omvat
    Fortem
    Fortem (Alveringem)

  • Omvat
    Gedenkteken militaire doden
    St.-Rijkersstraat zonder nummer (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve
    Groenedreef 1A (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve Hof Ten Houvere
    Klarewal 9 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve Hof Ten Volckenswerve of Kleine Fockewerve
    Lampernissesteenweg 3 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Klarewal 3 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Klarewal 26 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Klarewal 27 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Klarewal 29 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Wijdouwbeekstraat 4 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Groenedreef 5 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Steendamstraat 8 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Steendamstraat 1 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Rozendaalstraat 5 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Kruisestraat 1 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Waterhuisjesstraat 1 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Schooldreef 14 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve Moeshof
    Steendamstraat 6 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve Steendam
    Steendamstraat 7 (Alveringem)

  • Omvat
    Hoeve Visart
    Schooldreef 15 (Alveringem)

  • Omvat
    Hof de Fockewerve
    Noord-Ossenaarstraat 3 (Alveringem)

  • Omvat
    Houten calvarie Klarewal
    Klarewal zonder nummer (Alveringem)

  • Omvat
    Kaatsspelstraat
    Kaatsspelstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Kapel
    Westover zonder nummer (Alveringem)

  • Omvat
    Kasteel 't Bos
    Westover 1 (Alveringem)

  • Omvat
    Kwellemolenstraat
    Kwellemolenstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Landarbeiderswoning met tuin
    Hoogstraat 8 (Alveringem)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Klarewal 2 (Alveringem)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Klarewal 6 (Alveringem)

  • Omvat
    Meisjesschool en hoofdkwartier 6de Legerafdeling
    Hoogstraat 15 (Alveringem)

  • Omvat
    Nieuwe Herberg
    Nieuwe Herberg (Alveringem)

  • Omvat
    Nieuwstraat
    Nieuwstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Oerenstraat (Alveringem)
    Oerenstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Omgeving Alveringem, Sint-Rijkers en Lovaart nabij Fortem
    Alveringem (Alveringem), Lo, Pollinkhove (Lo-Reninge)

  • Omvat
    Oostover
    Oostover (Alveringem)

  • Omvat
    Oudekapellesteenweg
    Oudekapellesteenweg (Alveringem)

  • Omvat
    Poldergebied van Lampernisse en omgeving
    Alveringem (Alveringem), Diksmuide, Lampernisse, Oostkerke, Oudekapelle, Sint-Jacobs-Kapelle (Dik...

  • Omvat
    Putstraat
    Putstraat (Alveringem)

  • Omvat
    St.-Rijkersstraat (Alveringem)
    St.-Rijkersstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Vaartstraat
    Vaartstraat (Alveringem)

  • Omvat
    Veldkapel van 1863
    Wijdouwbeekstraat zonder nummer (Alveringem)