Remersdaal

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Voeren
Deelgemeente Remersdaal
Straat
Locatie Remersdaal (Voeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Voeren (geografische inventarisatie: 01-01-1992 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De bewoning klimt op tot de prehistorie (neolithische vindplaatsen, Roodbos).

Remersdaal (in 12de eeuw vermeld als Regenbert Vallis; 1224: Renbievaz) behoort waarschijnlijk sinds 11de eeuw tot het hertogdom Limburg. Vermoedelijk was het een domein van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Aken, waarover de ridders van Remersdaal, behorende tot het beroemde geslacht Scavedris (13de eeuw), optraden als voogd. De heerlijkheid was een leen van het graafschap Valkenburg, dat in 1378 door Brabant wordt verworven. Ze omvatte kasteel (Het Hoes), lagere en middele rechtspraak. In 1285 wordt dit kasteel door hertog Jan I van Brabant verwoest. Achtereenvolgens is de heerlijkheid in bezit van de families van der Smitzen (1381), van Gulpen (15de eeuw), van Eynatten (1537) en de Furstenberg (18de eeuw). Naast deze heerlijkheid bevonden zich op het grondgebied nog andere Valkenburgse lenen met heerlijke rechten en lagere rechtspraak: het Clermontshof (confer Clermontshofstraat), Boender en het Lancveltleen, dat de heren van Remersdaal in 17de eeuw verwierven. Voorts bevond er zich een allodiaal goed, Obsinnich, met kasteel en hoeve. In 1711 worden deze vier schepen- en laatbanken samengevoegd. Voor de hogere rechtspraak was Remersdaal onderworpen aan de schepenbank van Montzen, die zelf in 1648 deel ging uitmaken van de hoofdbank van Hombourg. Remersdaal bleef tot 1852 een deel van de gemeente Hombourg; in dat jaar wordt het een zelfstandige gemeente.

De Sint-Heribertusparochie is waarschijnlijk als kapel gesticht door het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Aken; in 1558 wordt ze vermeld als een kapel afhangend van de kerk van Teuven, in 17de en 18de eeuw bediend door de pastoor van Teuven. Het patronaat behoorde aan de heer van Remersdaal, de tienden aan het Clermontshof en aan de abdij van Rolduc, die haar deel later afstaat aan de abdij van Sinnich te Teuven. In 1833 wordt Remersdaal een zelfstandige parochie.

Landbouwgemeente, volledig afgestemd op de veeteelt, wat in het landschap tot uitdrukking komt door de vrijwel uitsluitende aanwending van het areaal als weideland. De evolutie van gemengd bedrijf met overwegende akkerbouw naar een eenzijdige veeteelteconomie zette in het Gulpdal vroeger in dan in de gemeenten op de Maasterrassen, met name rond midden 18de eeuw; de Ferrariskaart (1771-1777)vertoont nog een ongeveer even grote oppervlakte akkerland als grasland. De "Vergrünländung" raakt hier, zoals in de andere Voergemeenten in een scherpe versnelling op het einde van de vorige eeuw, om in het midden van de 20ste eeuw, 93,30 procent van het landbouwareaal te omvatten. Naast landbouw heeft de gemeente nooit enige vorm van industrie gekend, wat in deze eeuw een daling van het bevolkingscijfer door uitwijking tot gevolg had (1856:532; 1976:416).

De Gulp stroomt op de oostelijke grens van het grondgebied; steile dalhelling aan de oostzijde, zwakke westhelling.

De sterk verspreide bewoningsvorm wijkt af van de meer ten westen gelegen Voerdorpen, die een in wezen Haspengouws patroon van gesloten bebouwing kennen, hij leunt meer aan bij die van de dorpen van het Land van Herve. De enige gesloten straatwand is die van het Dorp, waarin ook het gemeentehuis is opgenomen; hij ontstond vrij recent, gelijktijdig met de bouw van de nieuwe kerk. De bebouwing bestaat grotendeels uit hoeven met losstaande bestanddelen, een aantal van het zeer oude, tweeledige type; bij de oudere hoeven is de omschakeling van gemengd landbouwbedrijf naar veeteelteconomie af te lezen uit de verbouwing van de schuur tot stal.

Oppervlakte: 862 hectare. Aantal inwoners: 433 (1970).

  • De Voerstreek (De Tijdspiegel, 31, 1976, 2-3, pagina 22-24).
  • de RYCKEL A., Les communes de la province de Liège. Notices historiques, Liège, 1892, pagina 482-484.
  • GRONDAL G., Notices historiques sur Remersdael, Verviers, 1953.
  • GRONDAL G., La commune de Remersdael (Bulletin de la Société verviétoise d'Archéologie et d'Histoire, 21, 1929, pagina 67-70).
  • KNAPEN-LESCRENIER A.M., Répertoire bibliographique des trouvailles archéologiques de la province de Liège. Les âges de la Pierre (Nationaal Centrum voor Oudheidkundige Navorsingen in België. Oudheidkundige repertoria. Reeks a/ Bibliografische repertoria) Brussel, 1966, pagina 265-268.
  • MATHIS A., Remersdael: Bois-Rouge (Archeologie, 1985, 2, pagina 100).
  • PALMANS R., Voeren anders bekeken (Vlaamse Toeristische Bibliotheek), pagina 41-43.
  • VAN GELDER W. , Voerstreek (Toeristisch Wegwijs), Antwerpen, pagina 30-31.
  • WALPOT M., De evolutie van het agrarisch landschap in de landen van Overmaas (Heem, 4-5, 1959, pagina 34-49)

Bron: Schlusmans F. 1992: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Voeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1992

Relaties

maakt deel uit van Voeren

Voeren (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Billen

Billen (Voeren)

omvat Born

Born (Voeren)

omvat Bounder

Bounder (Voeren)

omvat Clermontshof

Clermontshof 9, 9A, Voeren (Limburg)

omvat Dorpswoning

Kultjen 4, Voeren (Limburg)

omvat Elekriciteitscabine

Mabrouck zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Elektriciteitscabine

Graef zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Gemengde houtkant

Cobus zonder nummer (Voeren)

omvat Gemengde houtkant bij weidepoel

Hagelstein zn (Voeren)

omvat Gemengde kaphaag

Hagelstein zn (Voeren)

omvat Geschoren meidoornhaag bij hoeve

Hagelstein 15 (Voeren)

omvat Geschoren sierhaag van haagbeuk

Kultjen 15 (Voeren)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Geschoren veekeringshagen van meidoorn

Reesberg (Voeren)

omvat Grenspalen

Kasteelstraat zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Gulpvallei met omgeving

Remersdaal, Teuven (Voeren)

omvat Hagelstein (Remersdaal)

Remersdaal (Voeren)

omvat Hakhoutbosje

Bounder zn (Voeren)

omvat Hakhoutstoof van es met wegkruis

Mabrouck (Voeren)

omvat Herenhuis van 1870

Obsinnich 11-13, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Driesen

Driesschen 1-3, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Mabrouck 10, 10B-C, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Rozengaerden 5, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve met losstaande bestanddelen

Smidt 7-9, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve met losstaande bestanddelen

Smidt 1-3, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve met losstaande bestanddelen en gedenkteken

Mabrouck 8, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Middelhof

Middelhof 1, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Neubau

Neubau 1, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve van het kasteel van Obsinnich

Obsinnich 4, Voeren (Limburg)

omvat Houten kruis

Vrijthof zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Houten kruis met gietijzeren Christusbeeld

Graef zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Houtkant bij weidepoel

Hagelstein zn (Voeren)

omvat Houtkant bij weidepoel

Hagelstein zn (Voeren)

omvat Houtkant langs zijbeek Gulp

Bounder zn (Voeren)

omvat Houtkant op spoorwegberm Lijn 38

Hagelstein zonder nummer, Mabrouck zonder nummer (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Middelhof zonder nummer (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Rozengaerden zonder nummer (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Mabrouck zonder nummer (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Vrijthof zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Roodbos, Rozengaerden (Voeren)

omvat Houtkant op talud bij Lourdesgrot

Neubau (Voeren)

omvat Houtkant op talud holle weg Mabrouck

Mabrouck zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud in verlaten holle weg

Middelhof zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud langs spoorweg

Remersdaal, Teuven (Voeren)

omvat Houtkant op talud langs weg

Mabrouck zonder nummer (Voeren)

omvat Houtkant op talud langs weg

Mabrouck (Voeren)

omvat Houtkant op talud van holle weg

Cobus zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud van holle weg

Middelhof zn (Voeren)

omvat Kaphaag van haagbeuk

Kultjen (Voeren)

omvat Kaphaag van haagbeuk

Kultjen (Voeren)

omvat Kasteel van Obsinnich

Obsinnich 6, Voeren (Limburg)

omvat Knoteik als hoekboom

Bounder zn (Voeren)

omvat Knotessenrij

Cobus zn (Voeren)

omvat Knotessenrij

Kultjen zonder nummer (Voeren)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Knothaagbeuk als hoekboom

Neubau (Voeren)

omvat Langgestrekte hoeve

Pontus 1, Voeren (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Mabrouck 7, Voeren (Limburg)

omvat Lourdesgrot

Neubau zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Meerstammige beuk

Bounder zn (Voeren)

omvat Molen van Obsinnich

Obsinnich 8, Voeren (Limburg)

omvat Opgaande beuken op talud holle weg

Obsinnich (Voeren)

omvat Opgaande linde als hoekboom

Driesschen zn (Voeren)

omvat Opgaande linde met wegkruis

Graef zn (Voeren)

omvat Opgaande zomereik op talud

Mabrouck (Voeren)

omvat Opgaande zomerlinde bij kruispunt

Neubau (Voeren)

omvat Opgaande zomerlinde op erf

Vrijthof 2 (Voeren)

omvat Oude kaphaag van haagbeuk

Hagelstein (Voeren)

omvat Reesberg

Reesberg (Voeren)

omvat Remersdaal-Dorp

Remersdaal-Dorp (Voeren)

omvat Roodbos

Roodbos (Voeren)

omvat Spoorwegviaduct

Middelhof zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Voetweg van Sinnich naar Laschet

Remersdaal (Voeren)

omvat Winkerbergkruis

Mabrouck zonder nummer, Voeren (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.