erfgoedobject

Dorpskom Ename

bouwkundig geheel
ID: 300777   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/300777

Juridische gevolgen

Beschrijving

De dorpskom van Ename ontwikkelde zich als zuidoostelijke uitbreiding van de vroegmiddeleeuwse handelsnederzetting met haven en door toedoen van de latere abdij. Ze strekt zich uit ten zuidoosten van de abdijsite en bestaat uit twee met gekandelaarde platanen beplante pleinen, het Enameplein en de Lijnwaadmarkt, die van noordwest naar zuidoost in elkaars verlengde gelegen zijn, met de 11de-eeuwse Sint-Laurentiuskerk als centrum. Beide pleinen hebben een belangrijke functie als ontmoetingsplaats.

Enameplein en Lijnwaadmarkt met platanen

Het Enameplein en de Lijnwaadmarkt maakten oorspronkelijk deel uit van de dries van Ename, reeds vermeld in de 11de eeuw, die zich verder helling opwaarts uitstrekte en grote delen van het gebied van het Bos ‘t Ename omvatte. Later, nadat deze driesruimte opgesplitst geraakte door het bouwen van een hoeve (op de locatie van het latere museum), evolueerden beide driesrestanten tot marktpleinen (respectievelijk Grote markt en Lijnwaadmarkt). Deze waren minstens vanaf de 17de eeuw beboomd. De nog aanwezige platanen vervingen rond 1908 een beplanting met linden.

Op het Enameplein staan op het moment van de bescherming (2010) 25 platanen (Platanus x hispanica) op twee rijen, de plantafstand in de rijen bedraagt 10 meter en tussen de rijen 15 meter. Op de Lijnwaadmarkt staan veertien bomen in twee rijen, maar zonder plantverband. De kandelaarhoogte bedraagt 12 meter. De bomen hebben een gemiddelde stamomtrek van 2,26 meter. De bomen op beide dorpspleinen vormen een zeer uitgesproken beeldbepalend object, mede door hun homogeen voorkomen, met een mooie representatieve groeivorm die als kunstsnoei kan worden omschreven. Ze behoren bovendien tot de dikste en oudste platanen van de Vlaamse Ardennen (geplant omstreeks 1908).

Bebouwing

Beide pleinen zijn omringd door bebouwing die zich nog verder langs de zuidoost (Zwijndries) en de zuidwest- tot noordoostas (baan Oudenaarde - Aalst) uitstrekt. Op de marktpleinen staan twee dorpspompen, een schandpaal en een marktkruis.

Behalve enkele gebouwen van het meer stedelijke type zijn de woningen kleinschalig (één of anderhalve bouwlaag), witgeschilderd, bepleisterd of gecementeerd, hebben buitenluiken voor de ramen en zijn afgedekt met pannen zadeldaken. Naast enkele 18de-eeuwse woningen zijn de meeste woningen 19de-eeuws, maar ze gaan vaak op een 18de-eeuwse of zelfs nog oudere kern terug.

  • Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DO002338, Thematisch-typologische en thematisch-geografische bescherming van het belangrijkste houtig erfgoed in Vlaanderen: Oost-Vlaanderen, fase A.1, nr. 8 (S.N., 2010).
  • Databank Landschapsatlas Vlaanderen [CD-rom uitgegeven door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen], Ankerplaats Dorpskern en archeologische site van Ename en Bos t'Ename A40044, 2001.

Bron     : -
Auteurs :  De Meirsman, Reginald, Tack, Guido, Van den Bremt, Paul, Van der Linden, Geert, Vanmaele, Nele


Relaties

  • Is deel van
    Dorpskern Ename met archeologische site en Bos t’Ename
    Ename, Mater, Oudenaarde, Welden (Oudenaarde)

  • Is deel van
    Ename
    Ename (Oudenaarde)

  • Omvat
    Arbeiderswoning
    Abdijsteeg 1, 2 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Arbeiderswoning
    Abdijsteeg 4 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Beaucarnestraat
    Beaucarnestraat (Oudenaarde)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Abdijstraat 13 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Abdijstraat 15 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Abdijstraat 33 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Abdijstraat 36 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Café Au repos des voyageurs
    Paardemarktstraat 35 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Abdijstraat 38 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Paardemarktstraat 24 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Paardemarktstraat 59 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Enameplein
    Enameplein (Oudenaarde)

  • Omvat
    Ensemble van twee burgerhuizen
    Abdijstraat 32, 34 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Herberg Het Stadhuis
    Martijn van Torhoutstraat 184, 186 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Herenhuis in rococostijl
    Abdijstraat 17, 19 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Hofstede en herberg de Swane
    Wallestraat 161 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Klooster van de zusters van barmhartigheid
    Martijn van Torhoutstraat 190, 192, 194 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Lijnwaadmarkt
    Lijnwaadmarkt (Oudenaarde)

  • Omvat
    Sint-Salvatorsstraat
    Sint-Salvatorsstraat (Oudenaarde)

  • Omvat
    Twee arbeiderswoningen
    Sint-Laurentiusstraat 1, 3 (Oudenaarde)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Dorpskom Ename [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/300777 (Geraadpleegd op 22-08-2019)