Persoon

Verhaegen, Arthur

ID: 6345   URI: https://id.erfgoed.net/personen/6345

Beschrijving

Arthur Verhaegen was aanhanger van de neogotiek en vooral actief als katholiek politicus, eerst als anti-liberaal ultramontaan, later als christendemocratisch volksvertegenwoordiger. Tijdens zijn opleiding tot ingenieur van bruggen en wegen aan de Gentse Rijksuniversiteit (1865-70) kwam hij in contact met J.-B. Bethune en de Gentse Sint-Lucasschool. Vanaf 1874 speelde hij een belangrijke rol in het Gilde van Sint-Thomas en Sint-Lucas, de kern van de katholieke neogotische beweging. Hij werkte o.l.v. Bethune mee aan de bouw van het groot Begijnhof in Sint-Amandsberg (1872-74) en van de abdij van Maredsous (1873-81). Van 1885 tot zijn ontslag in 1905 was hij corresponderend lid van de KCM. Hij leidde belangrijke restauratieprojecten van o.a. de Sint-Salvatorskathedraal in Brugge (1876-77), de Sint-Gertrudiscollegiale in Nijvel (vanaf 1885) en het Geraard de Duivelsteen in Gent (1891-1908).

Bron: Verpoest L., Verhaegen, Arthur , in: Van Loo, A. (red.): Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden, Antwerpen, 2003, 591.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Abdij van Affligem

Abdijstraat 6, 6A (Affligem)
Stichting van een religieuze gemeenschap circa 1080, kort nadien opgericht als Novum Monasterium, naar de regel van Sint-Benedictus, afhankelijk van het bisdom Kamerrijk.


Basisschool

Kasteelstraat 51 (Brakel)
Basisschool ten westen van directeurswoning (zie nummer 49), huidige bakstenen straatvleugel opgetrokken circa 1877 naar ontwerp van A. Verhaegen, uitgebreid in 1912, vergroot in 1925 en voorzien van overdekte speelplaats. Geheel grondig aangepast in de tweede helft van de 20ste eeuw.


Bedevaartskerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen

Plaats zonder nummer (Moorslede)
Noord-zuid-georiënteerde monumentale basiliek en belangrijke bedevaartkerk met koor, crypte, transept, vijfbeukig schip en westblok. Voor de streek uitzonderlijk neogotisch bedehuis.


Decanale kerk Sint-Rochus

Elisabethstraat 1 (Blankenberge)
Basilicale kerk in eclectische stijl met overwegend neoromaanse elementen. Gebouwd in 1884-1889 naar ontwerp van ingenieur-architect Verhaeghe en baron J. de Bethune (Gent), uitgevoerd door aannemers I. Lambert (Oostkamp) en R. Bruggeman (Sint-Joris).


Geeraard de Duivelsteen

Geraard de Duivelstraat 1 (Gent)
Voormalig romaans steen uit de 13de eeuw. Einde 19de eeuw werd het door het Rijk aangekocht, gerestaureerd tussen 1898 en 1908 onder leiding van ingenieur A. Verhaegen en ingericht als Rijksarchief. Voor dit doel werd ten noordwesten een nieuwe vleugel, in een gelijkaardige stijl bijgebouwd.


Groot Begijnhof

Groot Begijnhof 2-98 (Gent)
In 1872 kocht hertog Engelbertus van Arenberg het noordwestelijk deel van de Sint-Baafskouter te Sint-Amandsberg (8 ha groot) de zogenaamde "Nieuwhofkouter". In 1873 werd naar ontwerp van architect Arthur Verhaegen begonnen aan de bouw van het begijnhof.


Heilige Geestkapel

Kerkstraat 42 (Dendermonde)
Thans gedeelte van het klooster van de zusters van Sint-Vincentius a Paulo. De Heilige Geestkapel maakte deel uit van het Heilige Geesthuis. Dit godshuis was in 1345-1346 ten behoeve van de armen gesticht.


Herenhuis met atelier en tuin

Prinsenhof 71 (Gent)
Het herenhuis is een in oorsprong 15de-eeuws onderdeel van de vorstelijke residentie Prinsenhof, opgenomen in een groot woonhuis uit de late 18de of het begin van de 19de eeuw met een kenmerkende en uitwendig goed bewaarde neoclassicistische architectuur waar Jean Baptiste Bethune, promotor van de neogotiek, lange tijd heeft verbleven en waaraan zijn glazeniersatelier was gehecht.


Hotel André Dumont

Lange Leemstraat 57 (Antwerpen)
Herenhuis in neogotische stijl gebouwd in opdracht van geoloog en mijnbouwkundige André Dumont, ontdekker van het Kempense steenkoolbekken, naar een ontwerp door de ingenieur-architect Joris Helleputte uit 1878, uitgevoerd in 1879-1883.


Justus Lipsiuscollege

Minderbroedersstraat 15 (Leuven)
Het nagenoeg U-vormige complex zoals we het nu kennen is het resultaat van vier bouwcampagnes, in 1878-1879, 1899, 1911-1913 en ten slotte in 1950, en omsluit een bijzonder fraaie, goed verzorgde tuin.


Kasteel Blauwhuys

Oude Gaversesteenweg 86 (Merelbeke)
Huidig kasteel van drie bouwlagen ontstaan door diverse aanpassingen en uitbreiding van een mogelijk aanvankelijk rechthoekig gebouw, waarschijnlijk uit het midden van de 18de eeuw, waaraan de eenvoudige ontpleisterde bakstenen noordgevel van vijf traveeën mogelijk nog een herinnering bewaart.


Kasteeldomein van Loppem

Steenbrugsestraat 22, 26-28, 26A-B (Zedelgem)
Omgracht, neogotisch kasteel (1858-1863) in een park met vijver, doolhof, poortgebouw met brug, stallingen, koetshuizen, manège, klein paviljoen ongeveer uit dezelfde periode van het kasteel.


Klooster en school van de zusters van Maria

Kasteelstraat 45 (Brakel)
Groot klooster- en schoolcomplex in neogotische en art-decostijl. School als spinhuis voor arme meisjes opgericht in 1825. Huidig uitzicht van klooster- en schoolgebouwen uit het tweede kwart van de 20ste eeuw, resulterend van veelvuldige 19de- en 20ste-eeuwse bouwcampagnes. Noordzuid-georiënteerde kapel van 1930 van architect De Bouver. Aangrenzende kloostertuin met Lourdesgrot uit 1904 en Calvarie. Aan straat, nieuw klooster opgetrokken circa 1931 op plaats van voormalig pensionaat. Volledig door kloostergebouwen ingesloten kasteel uit de tweede helft van de 18de eeuw.


Klooster Onze-Lieve-Vrouw van VII Weeën

Faliestraat 3-5, Lilarestraat 2, 2A (Zottegem)
Van het kloostercomplex van Onze-Lieve-Vrouw van VII Weeën resteren nog de neogotische kapel, gedateerd 1889, een lagere school, een woning en de parochiezaal Rerum Novarum van 1931 naar ontwerp van architect Ommeslagers. De kloosterkapel is opgevat als een eenbeukig, oost-west georiënteerd zaalkerkje van drie traveeën diep, onder een zadeldak met dakkapellen en in het oosten afgesloten door een een rechthoekig koor met driezijdige koorsluiting.


Klooster van de clarissen-urbanisten

Brandstraat 3, Oude Houtlei 122-124 (Gent)
Het oorspronkelijke klooster van de clarissen-urbanisten, later recollettenklooster vanaf 1840, vormt een relict voor de monastieke geschiedenis van een in oorsprong grote oude bedelorde die een zeer vroege stichting circa 13 de eeuw kende te Gent. Het klooster werd midden 19de eeuw door de minderbroeders aangepast en uitgebreid onder architect Frans Steyaert, met respect voor de originele structuur en indeling van de oorspronkelijke kloosterbouw uit 1687-88.


Klooster van de zusters van Liefde

Sint-Lievenspoortstraat 143, zonder nummer (Gent)
Oorspronkelijk klooster van de zusters van Liefde met kapel, een neogotische bakstenen constructie van 1873-1876 naar ontwerp van A. Verhaegen. Parallel en aanleunend tegen de achtergevels van de Krevelstraat bevindt zich een bakstenen vleugel van rond 1900.


Klooster van Poortakker

Oude Houtlei 50, 56-58, Wellingstraat 32 (Gent)
De laat 19de-eeuwse Poortakkerkapel en het bijhorend kloostercomplex vormen een voorbeeld van neogotische bouwkunst, een constructie van vooraanstaande kunstenaars voor de neogotiek, namelijk Arthur Verhaegen in samenwerking met Jean-Baptiste Bethune en Florimond Van de Poele. Het goed bewaard geheel dankt zijn architecturale kwaliteiten onder meer aan het totaalconcept en de consequente eenheidsstijl.


Parochiekerk Sint-Jan-Baptist

Sousbeekstraat 103 (Waasmunster)
Landelijke neogotische kerk ingeplant aan de oostelijke straatzijde op een lichte verhevenheid. De plannen voor de nieuw te bouwen Ruiterskerk zouden getekend zijn door ingenieur-architect Arthur Verhaegen uit Gent; waarschijnlijk gebeurde dit evenals die van de pastorie in 1876. De slanke kerk is een mooi voorbeeld van sobere Sint-Lucasneogotiek geïnspireerd op de 13de-eeuwse Brugse gotiek.


Parochiekerk Sint-Macharius

Sint-Machariusstraat zonder nummer (Gent)
Centrale inplanting, rondom met linden beboomd. Neogotische kruisbasiliek, opgetrokken in 1880-82 uit rode baksteen en hardsteen naar ontwerp van Arthur Verhaegen-Lammens en uitgevoerd onder leiding van architect E. Nevel. Westelijke toren slechts afgewerkt in 1893 en hersteld onder leiding van Bressers in 1956.


Pastorie van de Sint-Jan-Baptistparochie

Sousbeekstraat 101 (Waasmunster)
Pastorie uit 1877, gelegen binnen een grote beboomde tuin ten oosten van de in dezelfde periode opgerichte Sint-Jan-Baptistkerk. Kerk en pastorie kwamen tot stand onder impuls van onderpastoor A. Rubbens van Waasmunster centrum. Bewaarde plannen van 1876 voor de neogotische pastorie, evenals de kerk toegeschreven aan ingenieur-architect Arthur Verhaegen uit Gent.


Scheppersinstituut met kapel

Cooppallaan 128 (Wetteren)
Scheppersinstituut, voorheen gekend als Sint-Barbaragesticht. A. Verhaegen voorzag in zijn ontwerp uit 1876 van het gesticht een typisch middeleeuwse kloosterplattegrond met gesloten vierkante aanleg. In werkelijkheid werd het Sint-Barbaraweeshuis in U-vorm gefaseerd gerealiseerd rondom een vierkante binnenplaats. De semipublieke kapel aan de straatzijde werd als zuidvleugel opgevat. De aansluitende volumes van west- en noordvleugel met toepassing van steile zadeldaken en de sobere neogotische stijleenheid in de geveluitwerking in de geest van de Sint-Lucasneogotiek, getuigen van een visie beantwoordend aan een totaalconcept.


Sint-Eligiuskerk

Markt 1 (Oostkamp)
Markt nr. 1. <italic>Sint-Eligiuskerk</italic>. Parochiekerk van Ruddervoorde, toegewijd aan Sint-Eligius of Sint-Elooi. Georiënteerde, driebeukige hallenkerk met pseudo-transept gerealiseerd in verschillende bouwfases, maar vandaag hoofdzakelijk te dateren in de periode 1878-1884 (neogotiek) en de jaren 1920. De onderste (veldstenen) geleding van de kerktoren dateert mogelijk uit de 13de


Ziekenhuis Toevlucht van Maria

Coupure 267-271, 275 (Gent)
Het ziekenhuis Refuge of Toevlucht van Maria werd gesticht in 1874 door de cistercieënzerinnen van de Bijloke. De ziekenhuiskapel werd ontworpen in neogotische stijl door broeder Marès-Joseph, de glasramen werden gerealiseerd in het atelier van Arthur Verhaegen en het volledige meubilair is van de hand van Mathias Zens.

Uitvoerder van

Basiliek Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes

Onze Lieve Vrouwdreef zonder nummer (Gent)
De bedevaartkerk toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes en aangehecht kloosterhuis genaamd Sint-Victorresidentie, werden gebouwd in 1875-1877 naar ontwerp van architect E. Van Hoecke-Peeters.