Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Kerkstraat

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van tot heden

ID
8174
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/8174

Besluiten

Gebouwen in Dendermonde
definitieve beschermingsbesluiten: 10-12-2003  ID: 4152

Beschrijving

De bescherming als stadsgezicht omvat de Kerkstraat met bomenrij aan weerszijden, de gevelwanden en volledige gebouwen van een aantal merkwaardige gebouwen.



Waarden

Het deel van de Kerkstraat gevormd door de huizenrij nr. 10-68 en de huizenrij nr. 13-67 en Beurzestraat nr. 1, met inbegrip van een deel openbare weg met bomenrij, is beschermd als stadsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

artistieke waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
De huizenrijen van de Kerkstraat nummer 10-68 en nummer 13-67 gelegen tussen de reeds beschermde Onze-Lieve-Vrouwekerk en het Justitiepaleis, zijn een beeldbepalend en representatief voorbeeld van gevelarchitectuur in een kwalitatief hoogstaande wederopbouwstijl ontleend aan een op neostijlen gebaseerde romantisch-decoratieve architectuur, gaande van een getrouwe reconstructie tot een fictieve wederopbouw van de verwoeste woningen.
De éénvormige en coherente bebouwing werd door verschillende bekwame architecten gerealiseerd in opdracht van de begoede eigenaars die naar eigen wens hun woonhuis na de Eerste Wereldoorlog heropbouwden, waarvan de ontwerpen van hun gedegen architectuurkennis getuigen.
De Kerkstraat is een belangrijke residentiële historische laan waar gedurende eeuwen religieuze en sociale instellingen gevestigd waren evenals de begoede burgerij. Dit residentiële karakter bleef tot op heden bewaard en wordt benadrukt door de rechtlijnige vormgeving van de straat en de afzomende bomenrij. De huidige straatbreedte en voorkomen is bepaald door de vroegere Kerkgracht die thans overwelfd is én dient samen met de bomenrij aan weerszij van de straat, die de Kerkstraat een laankarakter geeft, gerespecteerd te worden.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde:
De huizenrijen van de Kerkstraat nummer 10-68 en nummer 13-67 gelegen tussen de reeds beschermde Onze-Lieve-Vrouwekerk en het Justitiepaleis, zijn een beeldbepalend en representatief voorbeeld van gevelarchitectuur in een kwalitatief hoogstaande wederopbouwstijl ontleend aan een op neostijlen gebaseerde romantisch-decoratieve architectuur, gaande van een getrouwe reconstructie tot een fictieve wederopbouw van de verwoeste woningen.
De éénvormige en coherente bebouwing werd door verschillende bekwame architecten gerealiseerd in opdracht van de begoede eigenaars die naar eigen wens hun woonhuis na de Eerste Wereldoorlog heropbouwden, waarvan de ontwerpen van hun gedegen architectuurkennis getuigen.
De Kerkstraat is een belangrijke residentiële historische laan waar gedurende eeuwen religieuze en sociale instellingen gevestigd waren evenals de begoede burgerij. Dit residentiële karakter bleef tot op heden bewaard en wordt benadrukt door de rechtlijnige vormgeving van de straat en de afzomende bomenrij. De huidige straatbreedte en voorkomen is bepaald door de vroegere Kerkgracht die thans overwelfd is én dient samen met de bomenrij aan weerszij van de straat, die de Kerkstraat een laankarakter geeft, gerespecteerd te worden.


Aanduiding van

Is de omvattende bescherming van

Burgerhuis

Kerkstraat 10 (Dendermonde)
Een van de uitzonderlijke woningen in de Kerkstraat waarvan de 19de-eeuwse voorgevel bij de verwoestingen aan het begin van de Eerste Wereldoorlog overeind bleef. Volgens een bouwaanvraag van 1926 werd het gebouw, heropgebouwd naar plannen van architect Van der Cruyssen. Enkelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak, in neoclassicistische stijl.


Burgerhuis

Kerkstraat 16, 16A (Dendermonde)
Neorococo burgerhuis naar een ontwerp van stadsarchitect F. de Ruddere van 1924. Dit gebouw verving een breder herenhuis in neoclassicistische stijl. De natuurstenen neorococogevel van dit breedhuis van twee traveeën en twee bouwlagen werd opgetrokken op een hoge blauw hardstenen plint onder een mansardedak met leien of kunstleien.


Burgerhuis

Kerkstraat 19 (Dendermonde)
Burgerhuis, in 1922 na vernieling tijdens de Eerste Wereldoorlog heropgebouwd naar een ontwerp van architect Carlos Malfait. Enkelhuis van twee traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak in kunstleien.


Burgerhuis

Kerkstraat 25 (Dendermonde)
De woning kwam op de plaats van een sober burgerhuis met bepleisterde lijstgevel en werd gerealiseerd in een wederopbouwstijl volgens traditionele tendens met verwerking van art-deco-ornamentiek. Burgerhuis van drie bouwlagen onder een vernieuwd zadeldak.


Burgerhuis

Kerkstraat 33 (Dendermonde)
Burgerhuis, in 1921 heropgebouwd naar ontwerp van stadsarchitect Alexis Sterck in eclectische stijl, volgens het oorspronkelijke uitzicht. Deze markerende woning stak eertijds boven de kroonlijst van de belendende panden uit en bepaalt nog steeds het uitzicht van de zuidzijde van de Kerkstraat. Het betreft een beeldbepalend onderkelderd enkelhuis van drie bouwlagen onder een geknikt zadeldak met dakvenster.


Burgerhuis

Kerkstraat 41, 41A (Dendermonde)
Burgerhuis, in 1920 heropgebouwd naar de plannen van architect A. Van Gheluwe. Breedhuis van drie traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak in mechanische pannen, in eclectische stijl met elementen ontleend aan de art nouveau.


Burgerhuis

Kerkstraat 52 (Dendermonde)
Gebouwd naar ontwerp van architect Paul Mondiau van 1922 in een wederopbouwstijl met neo-Lodewijk XV-kenmerken. Enkelhuis van drie traveeën en drie bouwlagen onder een afgeknot zadeldak. De lijstgevel met aflijnende houten geprofileerde kroonlijst, werd uitgevoerd in witsteen op een plint in blauwe hardsteen.


Burgerhuis

Kerkstraat 65 (Dendermonde)
Burgerhuis gebouwd door R. Wicht naar ontwerp van 1919 van stadsarchitect Alexis Sterck. Burgerhuis van drie traveeën en drie bouwlagen met kelderverdieping onder een zadeldak. Bepleisterde en geschilderde lijstgevel met vlakke kroonlijst op een blauw hardstenen plint gerealiseerd in een wederopbouwarchitectuur met Lodewijk XVI-stijlelementen.


Burgerhuis met winkel

Kerkstraat 21 (Dendermonde)
Rijhuis met winkel, in 1922 naar ontwerp van architect Frans Van Severen gebouwd op de plaats van oudere bebouwing. Breedhuis van drie traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak in kunstleien, met gecementeerde lijstgevel.


Conciërgewoning Nationale Bank

Kerkstraat 18 (Dendermonde)
Deze herenwoning was oorspronkelijk de conciërgewoning van het belendende filiaal van de Nationale Bank die sinds 1923 in de Kerkstraat gevestigd was. Evenals het bankgebouw is dit een ontwerp van architect Eugène Dhuicque van 1924. Dit gebouw onderscheidt zich van de aanpalende panden die respectievelijk in neorococo en neo-Franse-barok werden uitgevoerd, door de strakke gevelopbouw die stilistisch meer naar het modernisme neigt.


Directeurswoning van de Vrije Vakschool

Kerkstraat 36 (Dendermonde)
De Vrije Vakschool Dendermonde liet in 1923-1924 naar een plan van de Dendermondse architect Frans Van Severen een bestuurderswoning bouwen in neogotische stijl. Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder snijdende zadeldaken, sobere baksteenbouw, verlevendigd door middel van groene en zwarte bakstenen banden en fries, op een geblokte natuurstenen plint.


Ensemble van burgerhuizen

Kerkstraat 51-55 (Dendermonde)
Ensemble van burgerhuizen met samengevoegde winkelpui, circa 1921 in opdracht van meubelmaker Odilon Pieters opgetrokken naar de plannen van stadsarchitect Alexis Sterck. Breedhuizen in traditionele baksteenbouw van drie bouwlagen en vier en drie traveeën, onder een zadeldak in kunstleien.


Heilige Geestkapel

Kerkstraat 38-42 (Dendermonde)
De Heilige Geestkapel maakte deel uit van het Heilige Geesthuis. Dit godshuis was in 1345-1346 gesticht. De arme klaren vestigden er een klooster met kluizen en namen er in 1841 hun intrek. Circa 1876-1878 lieten ze een neogotische kapel optrekken. De kapel met aansluitend een portierswoning in dezelfde stijl en materialen was een ontwerp van architect A.T. Verhaegen. In 1914 brandde de kapel uit. Daarna werd ze naar de oorspronkelijke plannen door architect Frans Van Severen circa 1920 heropgebouwd.


Herberg Den Hert

Kerkstraat 12-14 (Dendermonde)
De herberg werd herbouwd naar een ontwerp van stadsarchitect Alexis Sterck van 1920. Het geldt als voorbeeld van een herbouw in een totaal andere stijl ter vervanging van de verwoeste gelijknamige afspanning. Gebouw opgetrokken in baksteen en verlevendigd met banden en ornamenten in witsteen en een blauw hardstenen plint in breuksteenverband.


Herenhuis

Kerkstraat 44 (Dendermonde)
In 1921 diende notaris Walrave een bouwaanvraag in tot het herbouwen van zijn woonhuis in een eclectische stijl met art-deco-elementen. De architect van dit herenhuis is op het bouwplan niet vermeld. Enkelhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder een mansardedak met vier dakkapellen, opgetrokken in baksteen met verwerking van blauwe hardsteen.


Herenhuis

Kerkstraat 49 (Dendermonde)
Deze opvallende woning werd volgens bouwaanvraag circa 1924 gebouwd door stadsarchitect F. de Ruddere in opdracht van textielfabrikant Alex Roos. Het gevelontwerp in neorococostijl is volgens de bouwaanvraag een reconstructie van de tijdens de Eerste Wereldoorlog vernielde 18de-eeuwse woning.


Herenhuis

Kerkstraat 57 (Dendermonde)
Deze monumentale onderkelderde woning in neorenaissancestijl, uit het laatste kwart van de 19de eeuw, telt vijf traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak afgelijnd door een houten kroonlijst met tandlijst en klossen op blauw hardstenen consoles. Het gevelontwerp wordt verlevendigd door kleurig materiaalgebruik van baksteen afgewisseld met blauwe hardsteen.


Herenhuis

Kerkstraat 64-66 (Dendermonde)
Volgens een bouwaanvraag en plan werd dit complex naar ontwerp van architect Van der Cruyssenin 1923 als bureel en magazijn gebouwd in een neotraditionele stijl met eigentijdse architectuurelementen. Het complex oogt als een dubbelhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak met twee dakkapellen met trapgeveltjes.


Herenhuis Van Winckel

Kerkstraat 28-30 (Dendermonde)
Herenhuis, opgetrokken in 1923 ter vervanging van een vernielde woning. Dubbelhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder een mansardedak met twee getoogde dakkapellen. Het werd gerealiseerd in een eclectische stijl met onder meer invloeden van de art deco. Architect De Maen ontwierp dit herenhuis als totaalproject. De grote ommuurde tuin herbergt een bakstenen paviljoen met blauwe hardstenen poort met rocaillemotieven.


Hoekhuis

Beurzestraat 1, Kerkstraat 67 (Dendermonde)
Laat-19de-eeuwse hoekwoning met kenmerkende afgeschuinde hoektravee, één van de weinige gebouwen die gespaard bleven van de systematische brandstichtingen tijdens het begin van de Eerste Wereldoorlog.


Interbellumwoningen met mode- en pasteiwinkel

Kerkstraat 59-63 (Dendermonde)
Woon-/winkelhuizen als één geheel gebouwd circa 1920 naar ontwerp van architect Frans Van Severen volgens een spiegelbeeldschema. Dit gebouw van drie bouwlagen onder een zadeldak wordt gemarkeerd door een centrale V-vormige erker op een schelpvormige console die over twee verdiepingen loopt en uitmondt in een klokvormig torentje.


Nationale Bank

Kerkstraat 20-22 (Dendermonde)
Het huidige pand werd volgens een bouwaanvraag van 1923 opgetrokken als filiaal van de Nationale Bank van België naar plannen van architect Eugène Dhuicque. De volledige voorgevel werd voorzien van een natuurstenen parement en uitgewerkt in een monumentale vormentaal, gerealiseerd in neo-Franse-barokstijl. Aan de straatkant opgevat als een breedhuis, in werkelijkheid uitgewerkt op een L-vormig grondplan.


Notariswoning

Kerkstraat 68 (Dendermonde)
Monumentaal en beeldbepalend burgerhuis, volgens de bouwaanvraag ontworpen door architect Hubert De Maen in 1922-1923. De voormalige notariswoning is opgetrokken in een eclectische stijl met architectuurelementen onder meer ontleend aan het classicisme, art deco. De woning met dubbelhuisopstand van drie traveeën en evenveel bouwlagen is afgedekt met een leien zadeldak.


Postkantoor

Kerkstraat 47 (Dendermonde)
Het hoge voormalige Postgebouw bepaalt de zuidzijde van de Kerkstraat door zijn zeven traveeën en drie bouwlagen onder een geknikt zadeldak met dakkapellen. Monumentaal 19de-eeuws gebouw in neoclassicistische stijl. Na de beschadigingen tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het gerestaureerd en verbouwd. De rechterpoort geeft toegang tot de voormalige koetsdoorrit die haaks op de voorgevel staat en uitgeeft op een kleine binnenkoer.


Stadswoning

Kerkstraat 13 (Dendermonde)
Zeer eenvoudig enkelhuis van drie bouwlagen onder pannen zadeldak, volgens bewaard bouwplan van 1922 herbouwd naar ontwerp van stadsarchitect F. de Ruddere. Sobere baksteenbouw overwegend gekenmerkt door rechthoekige vensters onder ijzeren I-lateien met rozetten.


Weeshuis

Kerkstraat 54-62 (Dendermonde)
Voormalig Weeshuis, nu Heilige Maagdcollege met aanpalende woning in neotraditionele stijl eertijds bestemd als strijkruimte en woning voor de professoren-priesters. Het hoofdgebouw werd in 1845 ontworpen door stadsarchitect Johan Baptist Beeckman in neobyzantijnse en neoromaanse stijl. In de Eerste Wereldoorlog werd het zwaar beschadigd. Nadat het in 1920 door het Heilige Maagdcollege verworven werd, werd meteen met de heropbouw gestart. De kapel in neogotische stijl werd opgericht in 1922-23 door de architecten-aannemers Van Herrewege & De Wilde.


Zaal en cinema Belgica

Kerkstraat 24-26 (Dendermonde)
De NV Burgerskring liet op het puin van de in 1914 verwoeste woning van wijlen burgemeester, minister en olieslager Leo De Bruyn volgens een bouwplan van 1925 en naar plannen van stadsarchitect F. de Ruddere, een complex in neobarokstijl optrekken. Dit complex omvatte een schouwburg en een brasserie die elk een aparte toegang hadden. Dit pand vijf traveeën en twee bouwlagen en is opgetrokken uit baksteen en witte natuursteen op een sokkel van blauwe hardsteen.