Persoon

Van Rysselberghe, Charles

ID: 5500   URI: https://id.erfgoed.net/personen/5500

Beschrijving

Gematigd eclecticus die als stadsarchitect van Gent een aantal opmerkelijke openbare gebouwen tot stand bracht. Charles Van Rysselberghe, broer van Octave, studeerde aan de Gentse academie (1863-1875) en werd aan het eind van zijn opleiding onderscheiden met de Prijs van de stad Gent. Hij werkte aanvankelijk in diverse stedelijke bouwdiensten, bij A. Pauli in Gent, bij J. Hubert in Bergen en bij V. Besme in Brussel. Na twee jaar praktijk als adjunct-architect van de stad Oostende, waar hij onder meer de Vishal ontwierp, werd hij in 1879, in opvolging van Pauli, tot stadsarchitect van Gent benoemd. In die functie, welke hij waarnam tot 1916, bracht hij verscheidene restauraties en verbouwingen van stadsgebouwen tot stand, bv. uitbreidingen van de Lakenhalle en de academie en de transformatie tot muziekconservatorium van twee gotische koopmanshuizen, de Zwarte Moor en de Grote Sikkel. Daarnaast verwezenlijkte hij ook tal van nieuwe gebouwen, in de eerste plaats een twintigtal scholen, onder andere de Andriesschool (Triestlaan, 1881-1883) en het Laurentiusinstituut (Onderstraat, 1901), beide in Vlaamse neorenaissance, en de voormalige Nijverheidschool (Lindelei 1890-1908) in rondbogenstijl. Zijn belangrijkste werk is ongetwijfeld het Museum voor Schone Kunsten (Citadelpark 1898-1904, uitbreiding in 1912), een rustig classicistisch gebouw, gebaseerd op een originele plattegrond. Het geheel is opgebouwd om een centrale as die de toegangsportiek met een halfrond inwendig peristilium verbindt, maar de zenitaal verlichte zalen die eromheen liggen, staan niet axiaal maar via open hoeken met elkaar in verbinding. Van Rysselberghe was leraar architectonisch ontwerpen aan de Gentse academie en in 1905 behoorde hij tot de oprichters van de Gentse Maatschappij der Werkerswoningen. Voor deze sociale woningbouwvereniging, een van de eerste in België, verwezenlijkte hij een vijftal projecten, onder meer het ovale woonhof De Cirk aan de Zebrastraat (1908) en de rij maisonnettes aan de Rooigemlaan (1913). Ondanks beperkte middelen wist hij door een speelse vormgeving en een polychroom materiaalgebruik monotonie te vermijden.

Tekst overgenomen uit:

  • VAN LOO A. 2003: Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden, Antwerpen, Mercatorfonds, 584-585.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Achteruitgang stadsschool

Lavendelstraat zonder nummer (Gent)
Nr. 58. Achteruitgang van de stadsschool zie Frans van Ryhovelaan nr. 191.


Andriesschool

Antonius Triestlaan 8 (Gent)
Schoolgebouw op H-vormig grondplan in neo-Vlaamse-renaissancestijl naar ontwerp van Charles Van Rysselberghe, gedateerd anno 1882, ommuurde tuin met grote plataan. Rechthoekige vleugel met lijstgevel geflankeerd door twee haakse hoekrisalieten met topgevel, afgedekt met zadeldaken (leien) met houten dakkapelletjes.


Brandweerkazerne

Academiestraat 6 (Gent)
Voorheen betalende meisjesschool en kostschool, sinds 1891 brandweerkazerne. Roodbakstenen schoolgebouw in neoromaanse stijl, opgetrokken in 1870-1871 op een H-vormig plattegrond naar ontwerp van ingenieur-directeur van de stadswerken J. Hofman.


Brandweerkazerne en zestien personeelswoningen

Londenstraat 96-126 (Gent)
Brandweerkazerne met zestien bijhorende woningen voor het brandweerpersoneel, gebouwd in 1901-1902 naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe. Aan de straat telkens vier huizen aan weerszijden van de centrale doorrit met burelen en garage voor de brandweerwagens, en acht in binnenblok opgetrokken huizen, vijf rechts en drie links van het binnenplein.


Burgerhuis ontworpen door Ch. Van Rysselberghe

Belfortstraat 18 (Gent)
Eclectisch diephuis van drie traveeën en drie bouwlagen met zadeldak (pannen), uit de eerste kwart van de 20ste eeuw, naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe.


Ch. de Kerchove Instituut

Pollepelstraat 15-17 (Gent)
Stadsschool, aanvankelijk ontworpen door stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe in 1880-81 en bestaande uit drie gelijklopende gebouwen.


Directeurswoning en stadsschool

Jan-Baptist Guinardstraat zonder nummer (Gent)
Voormalige woning van de directeur en stadsschool, in 1889 ontworpen door stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe. Bepleisterd enkelhuis met vrij klassieke ordonnantie: drie bouwlagen, drie traveeën, aflijnende kordons en kroonlijst. Neoclassicistisch schoolgebouw met zes traveeën brede voorgevel met twee bouwlagen onder laag zadeldak.


Gevelwand van twintig eengezinswoningen

Roggestraat 46-84 (Gent)
Gevelwand van twee bouwlagen. Eengezinswoningen in spiegelbeeldschema gebouwd door de "Gentsche Maatschappij der Werkerswoningen" in 1914-15 naar ontwerp van K. Van Rysselberghe door aannemer C. Muyncke, zie gevelsteen (bouwaanvraag in 1913).


Grote- en Achtersikkel

Hoogpoort 64 (Gent)
Voormalig steen zogenaamd naar de patriciërsfamilie Van der Zickelen die in de 14de eeuw zowel het grote ensemble op de hoek van de Hoogpoort en de Biezekapelstraat bezaten als het steen uit de 13de eeuw, ernaast op de hoek van de Nederpolder zogenaamd "de Kleine Sikkel".


Hoekhuis met stadsbestuur ontworpen door Ch. Van Rysselberghe

Belfortstraat 24 (Gent)
Eclectisch hoekhuis van drie bouwlagen onder mansardedak (leien) met dakkapellen, uit de eerste kwart van de 20ste eeuw. Openbaar gebouw (stadsbestuur) naar ontwerp van Ch. Van Rysselberghe.


Hoofdgebouw van de stadsschool ontworpen door Ch. Van Rysselberghe

Désiré Van Monckhovenstraat 34 (Gent)
Hoofdgebouw van de stadsschool, op de gevel gedateerd 1891 en naar ontwerp van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe gebouwd. Vrij eclectische beschilderde bakstenen voorgevel op breukstenen plint.


Ingangspoort en schoolgebouw

Bommelstraat 24 (Gent)
Ingangspoort van voormalige stadsschool, volgens archiefstukken opgetrokken naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe van 1910. Achterliggend schoolgebouw volgens kadastergegevens van 1906.


Kazerne Hoofdwacht, later Handelsbeurs

Kouter 29 (Gent)
Eertijds bestemd voor het onderbrengen van de keizerlijke wachttroepen.


Koninklijke Opera en Posterijen

Koophandelsplein 21-22, Schouwburgstraat 3-7 (Gent)
De Koninklijke Opera werd in 1837-40 door architect Louis Roelandt gebouwd waar vroeger de Sint-Sebastiaansgile zetelde. Het neoclassicistisch complex werd aan de zijde van het Koophandelsplein in 1910-13 uitgebreid met post-telegraafkantoor en vredegerecht onder leiding van Charles Van Rysselberghe.


Kosteloze stadsschool der zonder naem niet zonder hert

Schoolkaai 23 (Gent)
Neogotisch schoolgebouw ontworpen door stadsarchitect A. Pauli, gevel gedateerd met begin- en eindjaar van de bouwcampagne: MDCCCLIX-MDCCCLXI. Het rechthoekig grondplan ontvouwt twee parallelle rechthoekige vleugels met ertussenin de woning van de hoofdonderwijzer en de hoofdingang. Rode bakstenen gevels met verwerking van arduin voor plint, kordons en decoratieve elementen.


Lagere stadsschool

Molenaarsstraat zonder nummer (Gent)
Achterin gelegen lagere stadsschool, opgetrokken in 1893 naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe. De smalle ingang werd vernieuwd en voorzien van een nieuwe straatgevel in 1912-1913 eveneens naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe. Klein neoclassicistisch poortgebouw met opschrift "Stadsschool".


Lagere stadsschool voor jongens

Jozef II-straat 28 (Gent)
Aanvankelijk lagere stadsschool voor jongens, gebouwd in 1897-1900 naar ontwerp van Ch. Van Rysselberghe in typische neoclassicerende stijl, vergroot in 1906.


Lakenhal

Botermarkt 17-18 (Gent)
Ter vervanging van de oude Lakenhal op de Hoogpoort tegenover het stadhuis, werd in 1425 begonnen met de bouw van een nieuwe Lakenhal aanleunend tegen de oostzijde van het Belfort. Handelsgebouw in Brabantse gotische stijl naar ontwerp van Simon Van Assche.


Museum voor Schone Kunsten

Fernand Scribedreef 1 (Gent)
Het Museum voor Schone Kunsten werd als museumgebouw opgetrokken van 1898 tot 1904 en is ontworpen door stadsarchitect Charles Van Rysselberghe in een voor die tijd gangbare neoclassicistische stijl met Hellinistisch geïnspireerde voorgevel met klassieke zuilenstelling en attiek.


Muziekkiosk

Louis Hanssensdreef zonder nummer (Gent)
Muziekkiosk, gelegen in het noordelijk parkgedeelte omgeven door bloemenperken en een krans van aan elkaar gegroeide linden. Fraaie gietijzeren constructie op achthoekige plattegrond onder leiding van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe in 1885.


Nijverheidsschool en lagere school uit 1857-1912

Lindenlei 38 (Gent)
Op deze site, waar sinds midden 15de eeuw een klooster gevestigd was, werd in 1827 de Nijverheidsschool opgericht en in 1867 een stadsschool voor meisjes. Beide instituten kregen gebouwen in Rundbogenstil naar ontwerp van Adolph Pauli en zijn opvolgers als stadsarchitect.


Politiekantoor ontworpen door Ch. Van Rysselberghe

Jan-Baptist Guinardstraat 34 (Gent)
Voormalig politiecommissariaat, van 1881 naar ontwerp van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe. Vijf traveeën brede lijstgevel met sterk horizontaliserende registerindeling.


Poortgebouwen stadsschool

Frans van Ryhovelaan 191, Lavendelstraat zonder nummer (Gent)
Vestibule van stadsschool, opgericht in 1904 naar ontwerp van K. Van Rysselberghe. Achteruitgang in de Lavendelstraat.


Schoolgebouw

Barrestraat zonder nummer (Gent)
Schoolgebouw, heden deel van de Rijksmiddelbare School in een neoclassicistische stijl van 1889 naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe, ter vervanging van de oude school, gesloopt bij werken aan de Reep. Bakstenen gebouw van vier brede traveeën en twee bouwlagen onder een plat dak.


Schoolgebouw met onderwijzerswoning

Kramersplein 23 (Gent)
Eenlaags schoolgebouw met onderwijzerswoning opgetrokken naar ontwerp van stadsarchitect A. Pauli van 1858 tot 1861.


Sint-Baafsabdij

Gandastraat zonder nummer, Spanjaardstraat 10 (Gent)
Sint-Baafsabdij, thans Museum voor Stenen Voorwerpen. Ten westen van de voormalige Gallo-Romeinse vicus "Ganda" of het Romeinse Castellum (zie archeologische opgravingen), aan de samenvloeiing van Leie en Schelde, zou de Heilige Amandus tussen 630 en 639 een Sint-Petruskerk en een religieuze gemeenschap gesticht hebben.


Sociaal appartementsgebouw van 1912

Bellefleurstraat 12-94 (Gent)
Straatwand met 42 sociale appartementen, in 1911-1912 gerealiseerd door de Gentse Maatschappij der Werkerswoningen (sinds 1958 Gentse Maatschappij voor de Huisvesting) naar ontwerp van stadsarchitect Charles Van Rysselberghe.


Sociaal appartementsgebouw van 1913

Biezenstuk 103-123, Rooigemlaan 350-378 (Gent)
Complex met 42 appartementen, in 1912-1913 gerealiseerd door de sociale huisvestingsmaatschappij Gentse Maatschappij der Werkerswoningen naar ontwerp van stadsarchitect Charles Van Rysselberghe. In 1994 werd de achterbouw ingrijpend verbouwd door architect Johan Raman.


Sociale huisvesting De Cirk

Zebrastraat 12-34 (Gent)
Complex van sociale huizen en appartementen, in 1908 gerealiseerd in opdracht van de Gentse Maatschappij der Werkerswoningen naar ontwerp van stadsarchitect Charles Van Rysselberghe. In 1930 werd een vierde bouwlaag met appartementen toegevoegd naar ontwerp van Oscar Van de Voorde.


Sociale woningbouw

Roggestraat zonder nummer (Gent)
Eveneens sociale woningbouw verwezenlijkt door de "Gentsche Maatschappij der Werkerswoningen" op grond van "La Nouvelle Orléans". Twaalf appartementen van K. Van Rysselberghe van 1914 (volgens gevelsteen met aannemer S. Detaeye en Compagnie).


Stadhuis Gent

Botermarkt 1 (Gent)
Het stadhuis bestaat uit een vierzijdig complex van gebouwen, waarvan de gevelzijde paalt ten oosten aan de Botermarkt, ten noorden aan de Hoogpoort, ten westen aan de Stadhuissteeg en ten zuiden aan de Poeljemarkt.


Stadsschool

Ijskelderstraat 29 (Gent)
Oorspronkelijk lagere jongensschool opgericht in 1886 naar ontwerp van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe. Reeds vergroot in 1893. Aan de straatkant typisch voorportaal met bepleisterde neoclassicerende gevel.


Stadsschool

Dendermondsesteenweg 53 (Gent)
Stadsschool met peutertuin, kindertuin en lagere school, waarbij de wit bepleisterde, neoclassicistisch getinte dwarsvleugel in 1913 toegevoegd werd naar ontwerp van architect Charles Van Rysselberghe (1912) aan de oorspronkelijke schoolgebouwen van 1883.


Stadsschool

Balsamierenstraat 18, Slinke Molenstraat 26 (Gent)
Stadsschool uit gele baksteen opgetrokken in 1913 naar ontwerp van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe. Voorportaal aan de straatkant in neo-renaissancestijl. Middentrav., gevat tussen Toscaanse pilasters en bekroond met driehoekig fronton, bevat een rechthoekige arduinen deur met kroonlijst en erboven een halfcirkelvormig venster.


Stadsschool en stedelijke kindertuin

Kaprijkestraat 12 (Gent)
Schoolgebouw in neo-Vlaamse-renaissancestijl daterend van 1887-88, naar ontwerp van Ch. Van Rysselberghe. Lijstgevel van twee bouwlagen opgetrokken uit baksteen en Franse kalkzandsteen, qua stijl geïnspireerd op de Italianiserende renaissancerichting.


Stadsschool ontworpen door Ch. Van Rysselberghe

Jakob Jordaensstraat 19, Karel Van Hulthemstraat 45 (Gent)
Stadsschool met T-vormige plattegrond, volgens archiefstukken naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe gebouwd in 1887-1888. Voorgevel onherkenbaar gewijzigd.


Stedelijke jongensschool

Drongensesteenweg 146, Geitstraat 37 (Gent)
Typische stadsschool, thans Stedelijk Hoger Instituut voor Paramedische Beroepen. Aanvankelijk uitbreiding van de voormalige stedelijke jongensschool in de Geitstraat, daterend van 1891: nieuwe inkom in Drongensesteenweg van 1911. Beide zijn het werk van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe.


Stedelijke lagere hoofdschool voor meisjes met kindertuin

Hippoliet Lammensstraat 10 (Gent)
Stedelijke lagere hoofdschool voor meisjes met kindertuin. Eenlaags breedhuis in neotraditionele stijl, naar ontwerp van architect Ch. Van Rysselberghe. Gedateerd 1914 door middel van cartouches.


Stedelijke Lagere School voor Jongens en Kindertuin

Acaciastraat 11 (Gent)
Baksteenbouw van twee traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak naar ontwerp van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe, gedateerd op cartouches 1897 (sterk verweerd). Neogotisch schoolgebouw met enkelhuisopstand op plint van imitatiebossage.


Stedelijke Lagere School voor Meisjes en Kindertuin

Acaciastraat 29 (Gent)
Gelijkaardige bak- en hardsteenbouw in neogotische stijl als de naburige voormalige jongensschool, gedateerd 1898, eveneens naar ontwerp van Van Rysselberghe.


Stedelijke Meisjesschool

Klein Raamhof 2 (Gent)
Het neoclassicistisch schoolgebouw aan Klein Raamhof werd gebouwd als meisjesschool en bewaarschool, naar ontwerp van Charles Van Rysselberghe (1850-1920).


Vestibule van de gemeenteschool

Tarbotstraat zonder nummer (Gent)
Vestibule van vroegere gemeenteschool voor meisjes van circa 1910 (zie opschrift), heden Stedelijk Technisch Instituut. Gebouw van één verdieping en drie traveeën, onder zadeldak (nok parallel met de straat, leien) volgensarchiefstukken van 1911 naar ontwerp van stadsarchitect Ch. Van Rysselberghe.


Wulfaert Vilainsteen en Hof van Schardau

Onderstraat 10 (Gent)
Gotisch steen volgens archiefstukken gebouwd circa 1540 door F. Van der Gracht. Einde 16de eeuw klooster der Rijke Claren, in 1623, samen met het zogenaamde "Wulfaert Vilainsteen" door de schepenen gekocht en ingericht als weeshuis voor meisjes zogenaamd "Blauwe Meiskensschool".