Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Sint-Veerleplein en omgeving

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van tot heden

ID
10888
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10888

Besluiten

Woningen en het Sint-Veerleplein en omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 07-10-1993  ID: 2560

Beschrijving

De bescherming als stadsgezicht omvat het Sint-Veerleplein, delen van de Burgstraat, van de Jan Breydelstraat, van de Rekelingestraat en van de Vleeshuistragel, en een deel van de Lieve en van de Leie. De gevels die zich op de grens van de afbakening bevinden en waarvan de rest van het gebouw buiten de afbakening ligt, maken in dit geval geen deel uit van de bescherming.



Waarden

Het Sint-Veerleplein en omgeving zijn beschermd als stadsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

als één der oudste stadspleinen van Gent, aan de voet van het Gravensteen en waar eens de Sint-Veerlekerk en het Wenemaersgodshuis stonden. Architectuurhistorisch is het plein zeer belangrijk door de omzomende bebouwing uit de 16de, 17de en 18de eeuw met onder meer mooie voorbeelden van renaissancehuizen en de reeds beschermde barokke vismijn. Architectuurhistorisch zeer interessant is ook de studie van de opeenvolgende aanpassingen van de gevels en de historiserende restauratie van het begin van deze eeuw in het kader van de Gentse Wereldtentoonstelling.

historische waarde

in casu archeologische waarde: als middeleeuwse site van de Sint-Veerlekerk.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: van de bebouwing uit de 16de tot 19de eeuw in het begin van de Burgstraat met aansluitend deel van de Jan Breydelstraat en de gevels uitziend op de Lieve.

artistieke waarde

in casu beeldbepalende waarde


Aanduiding van

Is de bescherming van

Sint-Veerleplein en omgeving

Appelbrugparkje, Burgstraat, Gewad, Jan Breydelstraat, Kleine Vismarkt, Rekelingestraat, Sint-Veerleplein, Vleeshuistragel (Gent)
Het Sint-Veerleplein kan gerekend worden bij de oudste historische stadspleinen van Gent. Dit rechthoekig plein in de wijk Oudburg is vanouds gesitueerd aan de voet van het Gravensteen dat de noordkant van het plein vormt.

Is de omvattende bescherming van

Burgerhuis

Jan Breydelstraat 21-27 (Gent)
Dubbelhuis van zeven traveeën met twee bouwlagen onder mansardedak, op een balk van de zoldering gedateerd "1767, A:I:M"; volgens archiefstukken verbouwd in 1771. Verankerd zandstenen voorgevelparement tot de tweede bouwlaag, de drie hoger oplopende middentravee zijn van baksteen onder driehoekig fronton. Brede spiegelboogvormige hardstenen poortomlijsting. Zijvleugel met een bepleisterde voorgevel volgens bouwaanvraag van 1840, aanvankelijk langs de Houtlei gelegen. Volume van drie bouwlagen met zichtbare kelderverdieping en vier traveeën waarvan de twee linkse traveeën vooruitspringen, onder zadeldak.


Burgerhuis

Jan Breydelstraat 33 (Gent)
Breedhuis met lijstgevel, drie bouwlagen van vijf traveeën onder zadeldak. Bepleisterde en beschilderde voorgevel uit eind 19de eeuw doch oudere kern uit de 16de of 17de eeuw. Begane grond met in de drie rechter traveeën houten winkelpui.


Burgerhuis

Jan Breydelstraat 38-40 (Gent)
Aanvankelijk een groot diephuis met in- en uitgezwenkte top, zes traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak in kern opklimmend tot de 17de eeuw, mogelijk met aangepaste geveltop uit begin 18de eeuw, in 1917 hersteld door A.R. Janssens. Achtertuitgevel met muurvlechtingen uitziend op de Lieve. Verankerde bakstenen gevel van vier traveeën met vier bouwlagen onder meer met zichtbare kelderverdieping.


Burgerhuis In het Meuleken

Burgstraat 10 (Gent)
Diephuis met klokgevel, zogenaamd In het Meuleken, vier traveeën met twee bouwlagen onder zadeldak, volgens archiefstukken en gevelsteen gedateerd "ANNO 1743", hersteld in 1916. Beschilderde voorgevel met zandstenen plint, gemarkeerd door panelen met de voorstelling van Heilige Victor en een windmolen. Achterhuis met achterpuntgevel.


Burgerhuis met empiregevel

Burgstraat 20-22 (Gent)
Breedhuis met empiregevel uit de eerste helft van de 19de eeuw, doch behouden oudere kern, onder meer gewelfde kelders met gedrukte kruisgewelven. Bepleisterde en beschilderde lijstgevel, drie bouwlagen hoog en vier traveeën breed. Haakse vleugel met zijgevel in de Jan Botermanstraat met twee bouwlagen van vier traveeën onder zadeldak en een bepleisterde verankerde tuingevel.


Burgerhuizen

Jan Breydelstraat 12-26, 12A (Gent)
Huizenrij deel uitmakend van een ensemble samen met het hoekhuis. De panden klimmen vermoedelijk in kern op tot begin 18de eeuw. Verankerde baksteenbouw met verwerking van natuursteen. Voorgevels van respectievelijk drie, vier en drie traveeën en vier bouwlagen onder schilddak, ontpleisterd en gerestaureerd in begin 20ste eeuw en opgevat als een gevelwand. De achtergevelwand uitziend op de Lieve omvat verschillende topgevels met haakse zadeldaken, waaronder een vermoedelijk gerestaureerde trapgevel uit de 17de eeuw.


Burgerhuizen

Rekelingestraat 1-3 (Gent)
Burgerhuizen met eind 19de-eeuwse voorgevel ontworpen als een lijstgevel van vier traveeën, drie en een halve bouwlaag met zadeldak. Twee houten neoclassicistische winkelpuien met gebogen fronton.


Burgerhuizen met trapgevel

Sint-Veerleplein 6-7, 8 (Gent)
Drie trapgevels met 5 treden + topstuk, van twee traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak; de oorspronkelijke gevels van 1632 werden aangepast als empiregetinte, bepleisterde lijstgevels in eerste kwart 19de eeuw, gedecapeerd en gereconstrueerd in eerste kwart 20ste eeuw.


Eclectisch burgerhuis van 1901

Jan Breydelstraat 9 (Gent)
Achterin gelegen woonhuis met ateliers en voortuin, in 1901 gebouwd door aannemer Ch. Van Driessche op de gedempte Houtlei. Eclectisch huis met voornamelijk neotraditionele inslag, met twee bouwlagen opgetrokken uit natuursteen onder leien bedaking. Brede uitspringende linker travee uitgewerkt als toren met drie bouwlagen onder een schilddak, en de twee rechter traveeën, in de vorm van een risaliet bekroond met trapgevel. Links aanleunende steekboogpoort onder een trapgeveltje.


Gekoppelde stadswoningen met trapgevels

Burgstraat 6-8 (Gent)
Twee stadswoningen in traditionele bak- en zandsteenbouw, met identiek gerestaureerde trapgevels van drie traveeën met drie bouwlagen onder zadeldak, uit de 17de eeuw, hersteld in 1916. Achterpuntgevels.


Herenhuis in second-empirestijl

Jan Breydelstraat 35-37 (Gent)
Monumentaal herenhuis in second-empirestijl, volgens bouwaanvraag en op de plint gesigneerd en gedateerd "A. Steurbaut 1865". Gebogen natuurstenen voorgevel met drie bouwlagen van vijf traveeën onder een schilddak. Achterzijde met bakstenen vleugel van heden twee bouwlagen en vijf traveeën onder zadeldak uit de tweede helft van de 19de eeuw. Bakstenen koetshuis achteraan in de tuin volgens archiefstukken van 1866. Drie traveeën brede voorgevel met twee bouwlagen onder zadeldak.


Hoekcomplex in classicerende barok

Burgstraat 1-3, Jan Breydelstraat 42 (Gent)
Merkwaardig hoekcomplex met de Jan Breydelstraat in classicerende barokstijl van 1706. Verankerde bak- en zandsteenbouw met drie bouwlagen onder schilddak met uitgewerkte houten dakkapellen. Gelijkaardige voor- en zijgevel van respectievelijk negen en acht traveeën. Achtergevel uitziend op de Lieve bestaande uit twee delen van elk twee traveeën en vier bouwlagen waaronder zichtbare kelderverdieping: linkerhelft met trapgevel en rechterhelft met lijstgevel onder druiplijst.


Hoekhuis

Jan Breydelstraat 11-19 (Gent)
Onderkelderd hoekhuis, voorzien van een gecementeerde voorgevel van vier traveeën met twee bouwlagen onder een mansardedak, volgens archiefstukken te dateren 1769. Lijstgevel, waarvan de twee hoger oplopende middentraveeën bekroond met een driehoekig fronton, en met spiegelboogdeur in arduinen omlijsting in Lodewijk XV-stijl. Zijgevel van vijf traveeën.


Hoekhuis

Sint-Veerleplein 10 (Gent)
Gereconstrueerd hoekhuis; was tot begin 20ste eeuw een bepleisterde lijstgevel met 19de-eeuws uitzicht, bij de restauratie van het plein en het Gravensteen in oorspronkelijke stijl herbouwd. Oorspronkelijke voorgevel in de Rekelingestraat met in- en uitgezwenkte top uit eind 16de eeuw.


Hoekhuis

Kleine Vismarkt 1 (Gent)
Aan brug over de Leie palend hoekhuis van drie bouwlagen onder mansardedak, met drie traveeën brede voorgevel, opgetrokken in Lodewijk XV-stijl volgens een bouwaanvraag van 1753. Bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel begrensd door verankerde en geblokte hoekbanden en bekroond met driehoekig fronton. Zijgevel van vier traveeën en drie bouwlagen.


Hoekhuis

Jan Breydelstraat 10, 10A (Gent)
Hoekhuis uit begin 20ste eeuw, deel uitmakend van hoekensemble met oudere huizen, opgevat als een verankerde baksteenbouw met verwerking van natuursteen. Voorgevel van zes gekoppelde traveeën met vier bouwlagen onder schilddak, geflankeerd door een lagere hoektravee langs de waterzijde en een ingangsportiek met twee opengewerkte bouwlagen en bekronende balustrade op de linker hoek. Een drie bouwlagen hoge travee onder leien bedaking in de oksel vormt een trapsgewijze overgang met het aanpalende pand.


Hoekhuis Het Trompetje

Burgstraat 2 (Gent)
Groot hoekhuis met het Gewad en de Onthoofdingsbrug, vanouds zogenaamd "Het Trompetje", volgens archiefstukken te dateren 1626-1627. Volledig wederopgebouwd in 1911 door A.R. Janssens, bouwmeester in neotraditionele stijl. Bak- en zandstenen gebouw met drie bouwlagen onder een groot schilddak met twee haakse zadeldaken. Voorgevel van vijf traveeën met drie traveeën brede trapgevel. Zijgevel aan Gewad van vier traveeën met twee getrapte dakvensters. Zijgevel uitziend op de Lieve, met een uitspringende overkragende trapgevel en een rechtertravee met getrapt dakvenster.


Hotel de Loose

Burgstraat 18, 18A-H, Jan Botermanstraat zonder nummer (Gent)
Brede voorgevel, oorspronkelijk enkelhuistype, volledig opgetrokken uit zandsteen, met drie bouwlagen van vijf traveeën onder zadeldak, zogenaamd naar weduwe Pierre de Loose die in 1780 een aanvraag deed om de voorgevel van haar huis te laten herbouwen. Behouden koetshuis met zijgevel in de Jan Botermanstraat.


Huis De Waterzooi

Sint-Veerleplein 2 (Gent)
Diephuis met vier traveeën, drie bouwlagen en zadeldak. Traditionele bak- en zandsteenbouw, klokgevel volgens bouwaanvraag daterend van 1737, zie zelfde jaartal in het fries.


Huis der Gekroonde Hoofden

Burgstraat 4 (Gent)
Renaissancehuis zogenaamd "Huis der Gekroonde Hoofden", vanouds zogenaamd "De Draecke", te dateren circa 1560. Rijkelijke voorgevel met in- en uitgezwenkte top van bak- en zandsteen, vier traveeën met drie bouwlagen onder steil zadeldak, in 1917 hersteld door bouwmeester A.R. Janssens. De verdiepte boogvelden en identieke bogenrij boven de bovenvensters zijn verrijkt met medaillons die de hoofden van de Graven van Vlaanderen en hun initialen voorstellen. Deze werden vernieuwd in 1917 door Oscar Sinai en Mast en gepolychromeerd door Jan Vanden Bogaerde. Bepleisterde zijgevel in het Gewad van negen traveeën en gecementeerde achterpuntgevel. In het interieur grafsteen van een jonkvrouw (?), mogelijk uit de 15de eeuw.


Poort van huis De Drake

Gewad 1 (Gent)
Voormalig 16de-eeuws huis De Drake, waarvan de gerestaureerde koetspoort behouden is: korfboogpoort met afgeschuind profiel op imposten en gebogen zandstenen druiplijst.


Stadswoning

Burgstraat 12 (Gent)
Diephuis met halsgevel, drie traveeën met twee bouwlagen onder zadeldak, volgens archiefstukken van 1712, in 1945 herbouwd door F. Goolaerts volgens een gevelsteen.


Stadswoning

Burgstraat 14, 14A (Gent)
Stadswoning met halsgevel met twee bouwlagen van drie traveeën onder zadeldak, volgens archiefstukken te dateren 1705, gerestaureerd door architectenbureel Melle, De Vloed. Baksteenbouw verrijkt met zandsteen.


Stadswoning

Jan Breydelstraat 29-31 (Gent)
Achterin gelegen diephuis met drie bouwlagen van vier traveeën onder afgewolfd dak in kern opklimmend tot de 17de eeuw. Begane grond in de loop van de 19de eeuw uitgebouwd met winkelpuien tot de huidige rooilijn.


Stadswoning

Jan Breydelstraat 30 (Gent)
Gereconstrueerde gevel van 1653, door de Vrienden van Oud Gent hier herbouwd in 1960, doch afkomstig van het Edward Anseeleplein. Zandstenen voorgevel met trapgevel, drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak. Oorspronkelijke achtergevel van 1660-1661, uitziend op de Lieve, hersteld in 1958. Trapgevel van drie traveeën met drie bouwlagen waaronder zichtbare kelderverdieping, opgetrokken uit bak- en zandsteen.


Stadswoning

Kleine Vismarkt 3 (Gent)
Achterin liggend dubbelhuisje van drie traveeën en twee bouwlagen met schilddak, vermoedelijk aangepaste oude kern. Bepleisterde en geschilderde lijstgevel. Achtergevel met sporen van gotische bogen van de in 1581 gesloopte Sint-Veerlekerk uit de 13de eeuw. Zijgevel en haakse aanbouw uitziend op de Leie, voorzien van een verankerde, bakstenen trapgevel van drie traveeën en twee bouwlagen, vooruitspringend ten opzichte van een eveneens verankerde lijstgevel van twee traveeën en twee bouwlagen, uit de tweede helft van de 17de eeuw.


Stadswoning met houten achtergevel

Jan Breydelstraat 32-34 (Gent)
Oorspronkelijk een diephuis met trapgevel, drie bouwlagen van vier traveeën onder een zadeldak, in kern opklimmend tot de 16de eeuw. Bakstenen voorgevel met houten winkelpuien op de begane grond. De achtergevel langs de Lieve is de enige resterende houten gevel van Gent: achterpuntgevel, daterend uit de 16de eeuw.


Stadswoning, gedateerd 1645

Jan Breydelstraat 36 (Gent)
Traditioneel diephuis met trapgevel, drie bouwlagen van vier traveeën onder zadeldak, op de gevelstenen van de geveltop gedateerd "anno 1645". Verankerde baksteenbouw met verwerking van zandsteen en aangepaste begane grond met houten pui. Achtertuitgevel met muurvlechtingen, uitziend op de Lieve, met drie traveeën en vier bouwlagen.


Stadswoningen met trapgevels

Burgstraat 16 (Gent)
Twee gerestaureerde huizen: rechts diephuis met trapgevel, twee bouwlagen van drie traveeën onder zadeldak, op cartouches gedateerd "ANNO 1671", links stadswoning met trapgevel van 1663-1664 met twee bouwlagen van vier traveeën onder zadeldak. Verankerde bak- en zandsteenbouw. Achtertuitgevels met muurvlechtingen.


Traditionele burgerhuizen

Sint-Veerleplein 3-4, 4A-C (Gent)
Twee traditionele lijstgevels van drie traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak met twee dakvensters in renaissancestijl, gebouwd na afbraak van de Sint-Veerlekerk in 1581; na 1908 gerestaureerd.


Twee burgerhuizen met winkelpuien

Kleine Vismarkt 5-11, 9A, Sint-Veerleplein 1 (Gent)
Twee burgerhuizen van elk zes traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak met aandak, opgetrokken in 1581 en hersteld in 1908. Verankerde voorgevels van bak- en zandsteen met gelede in- en uitgezwenkte top. Zijgevels van acht traveeën.


Vismarkt

Rekelingestraat 5, 5A, Sint-Veerleplein 5B (Gent)
De oorspronkelijke Vismarkt werd na de brand van 1872 uitgebreid op L-vormige plattegrond en voorzien van nieuwe ingang in de Rekelingestraat. naast het Nieuw Vleeshuis waarmee hij onderling verbonden is. Monumentale ingangspoort in barokstijl van twee bouwlagen onder een zadeldak, gebouwd onder leiding van Adriaan Van der Linden in 1689. De twee gevels die in de Rekelingestraat toegang verleenden tot de overdekte Vis- en Vleesmarkt zijn reconstructies van gotische en traditionele bak- en zandsteenarchitectuur en dateren van 1872.


Wenemaershospitaal

Sint-Veerleplein 9 (Gent)
Ingang en gevels van het Wenemaershospitaal, in 1323 gesticht door Willem Wenemaer en zijn echtgenote Margaretha Sbrunen. De oorspronkelijke gebouwen geschikt rondom een binnenplaats verdwenen in 1872 en werden vervangen door de overdekte Vismarkt. Behouden bak- en zandstenen voorgevel met twee in- en uitgezwenkte toppen van vier en drie traveeën, drie bouwlagen met zadeldak, eertijds op muurankers gedateerd 1564.