Sint-Alexiusbegijnhof

Beschermd monument van 08-09-1971 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Dendermonde
Deelgemeente Dendermonde
Straat Begijnhof, Brusselsestraat
Locatie Begijnhof 1-46, Brusselsestraat 36 (Dendermonde)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/42006/129.1
  • 4.01/42006/143.1
  • 4.01/42006/351.1
  • 4.01/42006/378.1
  • DO000326
  • OO001122

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Sint-Alexiusbegijnhof

Begijnhof 1-46, Begijnhoflaan 26-68, Brusselsestraat 36 (Dendermonde)

Het huidige Sint-Alexiusbegijnhof is het tweede begijnhof van Dendermonde. Het eerste begijnhof dateerde uit het tweede kwart van de 13de eeuw en lag in de buurt van het gewezen Sint-Gillishospitaal in een zeer moerassig gebied.

Is de omvattende bescherming van

Begijnenhuis De Capproen, nu Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën

Begijnhof 39, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Een kleine bestaande woning werd in 1604 verbouwd en samen met de toen nieuw gebouwde woning nr. 40 uitgewerkt als één woning.

Begijnenhuis Heilige Adelardus

Begijnhof 18, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Samen met nummer 16 en 17 in 1658-1659 gebouwde woning in opdracht van het begijnhof, opgetrokken als spiegelbeeld van nummer 17.

Begijnenhuis Heilige Alexius

Begijnhof 7, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huidig gebouw van 1613 ter vervanging van een vroeger huisje. Enkelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak met centraal vernieuwd getrapt dakvenster. Drie bewaarde smeedijzeren gevelankers: A O I (6) I (3).

Begijnenhuis Heilige Amandus

Begijnhof 33, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Samen met de huizen nummer 34 en 35 opgetrokken in 1616-1617 op kosten van het begijnhof op een braakliggend terrein. De werken werden uitgevoerd door meester metser Merten Marien en timmerman Abraham Van Calendries.

Begijnenhuis Heilige Apostelen

Begijnhof 38, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Vermoedelijk in de eerste helft van de 17de eeuw opgerichte woning waarvan de eerste rekeningen dateren van 1660. Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder vernieuwd rood pannen zadeldak (1990-1992) met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Arnoldus

Begijnhof 26, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Enkelhuis van twee traveeën, één kamer diep, en twee bouwlagen onder nieuw pannen zadeldak met nieuw getrapt dakvenster. Verankerde, bij de restauratie ontpleisterde voorgevel met sporen van oorspronkelijke kruiskozijnen. 19de-eeuwse deur en vensters met nieuw schrijnwerk.

Begijnenhuis Heilige Bavo

Begijnhof 9, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In 1635-1636 door het begijnhof gebouwde woning samen met nummer 10 met behoud van de kelder van de vorige woning, uitgevoerd door meester metser Merten Marien en meester timmerman Abraham van Calendries. Enkelhuis met aangepaste verankerde bakstenen voorgevel uit midden 19de eeuw.

Begijnenhuis Heilige Bonifacius

Begijnhof 11, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Kleine begijnenwoning waarin het eerste luik van het Begijnhofmuseum in 1973 en 1980 gerealiseerd werd. Woning van twee traveeën, aanvankelijk slechts één kamer diep, dateert in de kern nog uit de 16de of uit de eerste helft van de 17de eeuw.

Begijnenhuis Heilige Egidius, nu Heilige Johannes

Begijnhof 31, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huidige woning gebouwd circa 1700 op de plaats van een bestaande begijnenwoning die bij contract van 11 december 1699 afgebroken werd. Enkelhuis van drie traveeën, twee kamers diep en twee bouwlagen onder vernieuwd pannen zadeldak (1990-1992) met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Eleutherius, nu Heilige Ignatius

Begijnhof 27, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Woning gebouwd kort voor 1660 op een braakliggend terrein in opdracht van de begijnen Anna en Agnes Van Laere. Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder rood pannen zadeldak met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Emebertus

Begijnhof 35, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Woning gebouwd met de huizen nummer 33 en 34 die opgericht werden door het begijnhofbestuur en nadien verkocht. Enkelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder vernieuwd rood pannen zadeldak met centraal nieuw getrapt dakvenster en aandak met schouderstuk rechts.

Begijnenhuis Heilige Engelen

Begijnhof 5, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Eerste woning van de oostzijde van het plein, volgens archiefdocumenten gebouwd in 1639 op de tuin achter brouwerij "Het Hoefijzer" door M. Liebrechts, koopman te Antwerpen voor zijn dochter begijn. Woning van drie traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak.

Begijnenhuis Heilige Floribertus

Begijnhof 16, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Samen met nummer 17 en 18 in 1658-1659 gebouwde woning in opdracht van het begijnhof, uitgebreid met een nieuwe keuken in 1663. Grondig gerestaureerd in 1994-1995.

Begijnenhuis Heilige Gabriël

Begijnhof 3, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder doorlopend zadeldak met nr. 2 en 4 en samen met deze huizen gebouwd in 1655-60 in de tuin van het huis van de portiersters; voor het eerst vermeld in rekeningen van 1660-1663.

Begijnenhuis Heilige Gerardus

Begijnhof 23, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huidige woning gebouwd in 1660 op de plaats van het huis Rapenborch, een 16de-eeuwse woning met twee "lochtinghen" en het laatste huis van de zuidzijde van het plein, naast de Molenpoort die leidde naar de molen en het Akkerveld.

Begijnenhuis Heilige Guido

Begijnhof 19, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huidige woning gebouwd in 1715 door meester metser Carel Cool in opdracht van het begijnhofbestuur ter vervanging van een vroegere woning van 1590. Ook de linker helft van de aanpalende woning nummer 20 werd toen herbouwd.

Begijnenhuis Heilige Hilduardus

Begijnhof 8, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huis gebouwd in 1613 samen met de aanpalende begijnenwoning nummer 7 doch in spiegelbeeld en eveneens ter vervanging van een vroeger met stro gedekt huisje, uitgevoerd door meester metser Marten Marien. In de loop van de 18de en in de 19de eeuw aangepast.

Begijnenhuis Heilige Hubertus

Begijnhof 15, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In kern vermoedelijk een eind 16de-eeuwse, één kamer diepe dubbelwoning met bovenverdieping en achteraan een aangebouwde traptoren. Volgens rekeningen in 1660 in opdracht van het begijnhof achteraan uitgebreid met een kelder en opkamer (rechter traveeën) onder lessenaarsdak.

Begijnenhuis Heilige Jozef

Begijnhof 6, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Eerste huis aan de zuidzijde van het plein, in 1590 vermeld als het "eerste huysken nu nieuwelinghe es gherepareert", dus nog opklimmend tot voor de beeldenstorm van 1578. De verbouwing tot de huidige woning dateert vermoedelijk uit de tweede helft van de 17de eeuw met 19de-eeuwse aanpassingen.

Begijnenhuis Heilige Lambertus

Begijnhof 12, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Vrij grote begijnenwoning samen met de aanpalende woning nummer 13 gebouwd in 1714 ter vervanging van twee 16de-eeuwse huizen. De voorgevel van deze woning werd echter midden 19de eeuw vervangen door een nieuw parement, met nieuwe vensters en deur met 19de-eeuws schrijnwerk.

Begijnenhuis Heilige Livinus

Begijnhof 30, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Woning met vermoedelijk oudere kern, volgens de jaarankers "1693" verbouwd of grotendeels vernieuwd. Enkelhuis van drie traveeën, twee kamers diep met twee bouwlagen onder vernieuwd pannen zadeldak (1990-1992) met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Ludgerus

Begijnhof 36, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Woning met mogelijk nog 16de-eeuwse kern, aangepast in 1611, mogelijk met toevoeging van een bovenverdieping. Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder vernieuwd rood pannen zadeldak (1990-1992) met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Macharius

Begijnhof 37, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Vermoedelijk oorspronkelijk een kleine 16de-eeuwse woning die midden 17de eeuw verbouwd werd tot haar huidig volume met bovenverdieping. Het jaartal 1689 stond vroeger geschilderd op een balk in de aangebouwde achterkeuken onder aansluitend lessenaarsdak.

Begijnenhuis Heilige Medardus

Begijnhof 14, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Kleine woning van twee traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak, in kern vermoedelijk nog een één kamer diepe woning uit de 16de eeuw, circa 1625 achteraan uitgebreid met een haaks achterhuis, op initiatief van het begijnhof.

Begijnenhuis Heilige Michaël

Begijnhof 2, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Hoekhuis aan de toegangsweg en oostzijde van het plein. Huidige woning bestaande uit twee vroegere huisjes: links het vroegere huis van de portiersters, gebouwd in 1608 samen met het poorthuis, rechts het huisje van twee traveeën met ingangsdeur.

Begijnenhuis Heilige Paulus

Begijnhof 40, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Volgens archiefdocument werd het huis nieuw gebouwd in 1604 waarbij de bestaande woning nummer 39 aangepast werd en zij tot 1900 één woning vormden. Samen gebouwd ook met nummer 41. Enkelhuis van twee traveeën, spiegelbeeld van nummer 39, en twee bouwlagen onder zwart pannen zadeldak.

Begijnenhuis Heilige Petrus

Begijnhof 41, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Woning gebouwd in 1604 samen met nummer 40 en gelegen naast het oude Stickersconvent. Na afwerking verkocht aan begijn Marie Vermeer. Tussen 1613 en 1619 gebruikt als convent tijdens sloop en wederopbouw van het aanpalende Stickersconvent.

Begijnenhuis Heilige Rafaël

Begijnhof 4, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Grotendeels achter nummer 5 verscholen woning in de zuidoosthoek van het plein opgetrokken samen met nummer 2 en 3 in 1655-1660 in de tuin van de portierswoning en voor het eerst vermeld in rekeningen van 1660-1663.

Begijnenhuis Heilige Romualdus

Begijnhof 29, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Aan de oostzijde van het Heilige Geestconvent gebouwde woning, opgetrokken in 1690 ter vervanging van een ouder huis. Enkelhuis van drie traveeën, twee kamers diep en twee bouwlagen onder vernieuwd pannen zadeldak (1990-1992) met toegevoegd getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Ursmarus

Begijnhof 13, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Vrij grote begijnenwoning samen met de aanpalende woning nummer 12 gebouwd in 1714 ter vervanging van twee 16de-eeuwse huizen. Goed bewaarde woning van drie traveeën, twee kamers diep, en twee bouwlagen onder nieuw pannen zadeldak, doorlopend over nummer 12, met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Vedastus

Begijnhof 34, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Samen met de huizen nummer 33 en 35 opgetrokken in 1616-1617 op kosten van het begijnhof op een braakliggend terrein. Enkelhuis van twee traveeën, één kamer diep en twee bouwlagen onder zwart pannen zadeldak, doorlopend over nr. 33, met oud getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Vulmarus

Begijnhof 17, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Samen met nummer 16 en 18 in 1658-1659 gebouwde woning in opdracht van het begijnhof, opgetrokken als spiegelbeeld van nummer 18. Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder vernieuwd pannen zadeldak met nieuw getrapt dakvenster.

Begijnenhuis Heilige Willibrordus

Begijnhof 32, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huidige woning volledig herbouwd in 1736-1738 voor de zussen-begijnen Catarina en Theresia Van Lokeren op de plaats van een vroegere woning die tijdens het Calvinistisch bewind verwoest werd en in 1592 hersteld was.

Begijnenhuis Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes

Begijnhof 10, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In 1635-1636 door het begijnhof gebouwde woning samen met nummer 9 mogelijk met behoud van de kelder van de vorige woning, uitgevoerd door meester metser Merten Marien en meester timmerman Abraham van Calendries.

Begijnhofkerk

Begijnhof 45, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Ongeveer in het midden doch iets meer oostwaarts op het binnenplein ingeplante georiënteerde kerk gebouwd in 1927-1928 naar de plannen van architect Alphonse Maurice Vossaert (Oudenaarde) van 1926 op de plaats van de oude begijnhofkerk.

Calvariekapel

Begijnhof zonder nummer, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Aan het einde van de vroegere zogenaamde "Rechte straat" aan de noordwestzijde, in de hoek van de tuinmuur van de oorspronkelijke Infirmerie en huis van de grootjuffer, nu museum (nr. 24-25), werd in 1883 een neogotische kapel opgericht.

Convent Heilige Harten van Jezus, Maria en Jozef

Begijnhof 20, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Huidig gebouw bestaande uit twee woningen met gemeenschappelijk ingang. De drie rechter traveeën omvatten een huis van 1626-1628, de ingang en twee linker traveeën werden in 1715 samen met nummer 19 herbouwd op de plaats van een eind 16de-eeuwse begijnenwoning.

Convent van de Acht Blijschappen

Begijnhof 21, 22, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Vroeger convent van de Acht Blijschappen, sinds de 18de eeuw ook soms "Vadersconvent" genoemd, opgericht door François vander Nimmen.

Heilige Geestconvent of Achtersten convent

Begijnhof 28, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Het convent werd voor het eerst vermeld in 1480 maar na de godsdiensttroebelen werden de afzonderlijke kamers verhuurd. Door een schenking van begijn Katelijne De Keyser in 1606 hersteld en opnieuw als convent gebruikt.

Nieuwe en oude infirmerie

Begijnhof 24, 25, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

In de noordwesthoek van het begijnhof, achter een voortuin en hoge bakstenen muur ingeplant vrijstaand gebouw bestaande uit de voormalige oude infirmerie en tot 1975 nog woning van de grootjuffer (nummer 25) en de bijgebouwde vleugel van 1709 of nieuwe infirmerie (nummer 24).

Pastorie

Begijnhof 1, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Gelegen aan de zuidzijde van de toegangsweg, zoals gebruikelijk voor de pastoorswoning in een begijnhof gelegen tussen de beide toegangspoorten. Langgestrekte verankerde bakstenen voorgevel met sporen van talrijke verbouwingen, in kern mogelijk teruggaand tot de 15de eeuw.

Sint-Antoniuskapel

Begijnhof 46, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Neogotische kapel opgericht in 1889 op initiatief van pastoor J.B. De Smedt (zie gedenksteen "J.B.D.S" en jaarsteentje "1889" in de geveltop), op de plaats van de gesloopte portierswoning naast het huidige ijzeren toegangshek in de noordoosthoek van het begijnhof.

Stickersconvent, nu Huis Onbevlekte ontvangenis

Begijnhof 43, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Oorspronkelijk samen met nummer 42 opgericht in 1447 als Stickersconvent, ook "Veurste convent" genoemd, en sinds 1712 ook Sint-Jansconvent. Opgericht door meester Jan de Stickere in "deerste huus van den hove, ter rechter hant als men int beghijnhof compt, streckende bachten tot op dwater".

Stickersconvent, nu Huis Sint-Jan-Baptist

Begijnhof 42, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Oorspronkelijk samen met nummer 43 opgericht in 1447 als Stickersconvent ook "Veurste convent" genoemd en sinds 1712 ook Sint-Jansconvent. Opgericht door meester Jan de Stickere in "deerste huus van den hove, ter rechter hant als men int beghijnhof compt, streckende bachten tot op dwater".

Beschrijving

De bescherming omvat een gedeelte van het Sint-Alexiusbegijnhof, meer bepaald de huizenrijen aan de noord-, oost- en zuidzijde, de begijnhofkerk (aangeduid als "kapel") en de kapellen. De begijnenhuizen aan de westzijde – in private eigendom – zijn afzonderlijk beschermd als monument. Het Sint-Alexiusbegijnhof is eveneens beschermd als cultuurhistorisch landschap, het binnenplein en twee arduinen pompen werden ook afzonderlijk beschermd als monument.

Waarden

De kapel en huizen is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

artistieke waarde

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.