Persoon

Delacenserie, Louis

ID: 7038   URI: https://id.erfgoed.net/personen/7038

Beschrijving

De betekenis van Louis Delacenserie ligt vooral in zijn bijdrage, door nieuwbouw en restauraties, aan het herstel van het middeleeuwse Brugge in het laatste kwart van de 19de eeuw. Delacenserie was een leerling van J.B. Rudd aan de academie in Brugge. Hij behaalde in 1862 de Prijs van Rome. In 1870 werd hij benoemd tot stadsarchitect en tot leraar aan de academie, en in 1889 tot directeur daarvan. Hij was sinds 1879 lid van het provinciaal comité van de KCM (Koninklijke Commissie voor Monumenten) en werd in 1901 effectief lid van het nationaal commité. Hij was betrokken bij de restauratie van de belangrijkste historische gebouwen in Brugge, onder andere de kapel van het Heilig Bloed (1870 en 1877), de Oude Griffie (1877-84), het Gruuthuse (1883-95), het stadhuis (1894-95 en 1903-04), de Poortersloge (1899-1903), het Sint-Janshospitaal (1905-09) en de westgevel van de Onze-Lieve-Vrouwekerk (1907-08). In de geest van het voltooiende en verbeterende restaureren van Eugène Emmmanuel Viollet-le-Duc, die de gebouwen 'tot een voltooiing' wilde brengen 'die voordien wellicht nooit heeft bestaan', werden latere toevoegingen of wijzigingen die de oorspronkelijke stijleenheid verstoorden, verwijderd. Delacenserie voerde ook 'kunstige herstellingen' uit: laat-gotische huizen, met een rijkversierde baksteenarchitectuur in 'Brugse trant', die sinds het einde van de 18de eeuw gemoderniseerd waren (met gepleisterde lijstgevels), werden tot hun oorspronkelijke laat-middeleeuwse geveltoestand teruggebracht. Ook voor zijn nieuwbouwontwerpen maakte Delacenserie gebruik van de lokale historische voorbeelden. Voor grootschalige moderne gebouwencomplexen zoals de Provinciale Normaalschool (1878-83), het Postgebouw (1887-91), in samenwerking met R. Buyck, en het Minnewaterziekenhuis (1885-91) hanteerde hij de 'Brugse trant'. Het model voor het Provinciaal Hof (1885-1922, in samenwerking met R. Buyck) aan de oostzijde van de Grote Markt is het 15de-eeuwse stadhuis van Brugge. Zijn latere werk is eclectisch: van de neorenaissance en neobarok van het Antwerpse Centraal Station (1895-99) tot de neogotiek van de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in Oostende (1898-1907) naar het voorbeeld van de ideale gotische kathedraal uit de 'Dicitionnaire raisonné de l'architecture française du XIe au XVIe siècle' (Parijs, 1854-68) van Viollet-le-Duc.

(Bron: Verpoest L. 2003: "Delacenserie, Louis", in : Van Loo, A. (red.) 2003: Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden, Antwerpen, 244-245.)

Louis-Joseph-Jean-Baptiste Delacenserie wordt in Brugge op 27 september 1838 geboren. Tussen 1852 en 1857 is hij leerling aan de Vrije Academie voor Schone Kunsten in zijn geboortestad. Stadsarchitect Jean Brunon Rudd (1792-1870) is er op dat ogenblik hoofdprofessor voor de afdeling architectuur en een bekend verdediger van de neoclassicistische stijl. In 1858 behaalt Louis Delacenserie de eerste prijs in een wedstrijd van de Société Royale des Beaux-Arts in Antwerpen en in juli 1862 sleept hij de felbegeerde Grote Prijs van Rome in de wacht met een ontwerp voor een Koninklijk Atheneum, een kapel en een woning voor de prefect. In 1863 gaat hij op studiereis naar Italië. Terug in Brugge dient hij vanaf 1869 zijn eerste ontwerpen in bij het stadsbestuur. Het zijn voorstellen voor huisgevels rond het nieuwe theaterkwartier, waar resoluut voor een neoclassicistische architectuurstijl werd gekozen.

Op 20 april 1870 wordt de klassiek opgeleide Louis Delacenserie aangesteld als stadsarchitect van zijn geboortestad. Hij volgt hiermee de pas overleden Jean-Brunon Rudd op. Deze functie vervult hij tweeëntwintig jaar lang met veel toewijding en gedrevenheid. Gelijktijdig volgt hij J.B. Rudd ook op als leraar aan de Academie en in 1899 wordt hij er directeur. Hij vormt daar heel wat jonge Brugse architecten waaronder Charles De Wulf en Arthur Verhelle, allebei bekende Romeprijswinnaars. In 1892 wordt de Academie samengevoegd met de Nijverheidsschool en Delacenserie wordt directeur van beide instellingen. Hij hecht veel belang aan de Nijverheidsschool, die bedoeld is om vaklui deskundig op te leiden en voelt zich er heel nauw bij betrokken. Dit is wellicht ook een van de redenen waarom Louis in 1892 ontslag neemt als stadsarchitect. Hij is overtuigd beide opdrachten samen niet naar behoren te kunnen waarmaken. Zijn talentvolle leerling Charles De Wulf volgt hem op als stadsarchitect.

Louis Delacenserie moet een druk professioneel en sociaal leven hebben gehad, want hij is lid van verschillende belangrijke verenigingen en instellingen zoals de Koninklijke Commissie voor Monumenten (vanaf 1879 briefwisselend lid en vanaf 1901 effectief lid), bestuurslid bij de Brugse Société Archéologique (vanaf 1870) en lid van de in 1904 opgerichte Commissie voor Stedenschoon. Hij neemt ook deel aan de vergaderingen van onder andere de Koninklijke Academie van Antwerpen en de ‘Société Centrale d’Architecture de Belgique’. Louis Delacenserie blijft ongehuwd en woont pas vanaf 1889 in een eigen woning, namelijk het bijzonder fraaie Spiegelrei 16. Lange jaren was hij blijven wonen in zijn geboortehuis aan de Verversdijk, samen met zijn vader. Zijn zussen en hun familie spelen een heel belangrijke rol in zijn leven. De Brugse stadsarchitect sterft op 2 september 1909, net geen 71 jaar oud.

Er is een hele tijd moeten voorbijgaan vooraleer het werk van Louis Delacenserie naar juiste waarde werd geschat. Hij werd bewonderd door tijdgenoten maar vaak verguisd in de tweede helft van de 20ste eeuw. Zijn tijdgenoten karakteriseerden hem als een harde werker, vertrouwd met vele bouwstijlen, wiens faam ver buiten het land reikt. Als mens was hij eenvoudig, oprecht, open, met een innemend karakter en bijzonder geliefd in Brugge. Tot vandaag heeft geen ander architect het Brugse stadsbeeld op zo’n indringende wijze bepaald als Louis Delacenserie. Hij drukte ‘zijn stempel’ op tal van belangrijke openbare gebouwen en zorgde mee voor de ‘aura van authenticiteit’ die aan de stad verbonden wordt. In zijn carrière als stadsarchitect bouwt en restaureert Louis Delacenserie talloze openbare en private gebouwen en mede door zijn adviezen op bouwdossiers beïnvloedt hij in sterke mate het architecturale gebeuren in de stad. Als spraakmakende restauraties zijn er: de Civiele Griffie, de gevel van Jan van Eyckplein 8, het Tolhuiscomplex Jan van Eyckplein 1, het huis van de heren van Gruuthuse aan de Dijver, Steenstraat 25, de middeleeuwse ziekenzalen van Sint-Janshospitaal, de Heilig-Bloedkapel met de Sint-Basiliuskapel, het Stadhuis en Steenstraat 40. Zijn belangrijkste nieuwbouwcomplexen in Brugge zijn de voormalige Rijksnormaalschool aan de Sint-Jorisstraat, de Minnewaterkliniek aan de Professor Dr. J. Sebrechtsstraat en het Provinciaal hof en het Postgebouw op de Markt.

Buiten Brugge krijgt hij op het einde van zijn carrière twee belangrijke nieuwbouwopdrachten, waarvan zeker deze van het Centraal Station van Antwerpen zijn faam definitief vestigt. Ook de realisatie van de Sint-Petrus- en Pauluskerk in Oostende is spraakmakend. Met beide realisaties bewijst hij dat zijn creatieve kwaliteiten Brugge ver overstijgen.

(Bron: Museumbulletin, ‘De uitvinding van Brugge. De stad van Delacenserie.’, Uitgever: Bertil van Outryve d’Ydewalle, jaargang 29 juli-sep, 2009.)


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Brouwerij Den Hert

Sint-Annarei 17 (Brugge)
Van 1580 tot 1921 brouwerij "Den Hert". Diephuis met enkelhuisopstand van zes traveeën en twee bouwlagen onder leien zadeldak. Jaartal 1675. Consoliderende "Kunstige Herstelling" in 1879 naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge).


Burgerhuis en koetshuis

Sint-Jansstraat 18 (Brugge)
Dubbelhuis in neorococostijl met achterliggend koetshuis in Sint-Walburgastraat, van zes traveeën en twee bouwlagen onder mansardedak (nok parallel aan de straat, leien). Oude kern uit de 18de eeuw van één bouwlaag met eenvoudige bepleisterde gevel. Huidig uitzicht naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) van 1899.


Burgerhuis en pastorie

Moerstraat 26-28 (Brugge)
Twee diephuizen, achteruitspringend ten opzichte van de rooilijn, met klein voorplein afgesloten door middel van een smeedijzeren hek op arduinen basis; drie/vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen).


Burgerhuis Lucashuys

Minderbroedersstraat 10 (Brugge)
Diephuis van drie traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak van 1889. Neorenaissancegetinte gevel, deels opgetrokken in 1875 in Brussel, volgens L. Devliegher Hertogenstraat nummer 22 naar ontwerp van architect M. Messenier. In 1889-1890 overgebracht naar Brugge en gedeeltelijk herbouwd naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge). Consoliderende "Kunstige Herstelling" van 1978-1979 naar ontwerp van architect F. Sohier (Brugge).


Burgerhuis naar ontwerp van Louis Delacenserie

Niklaas Desparsstraat 3 (Brugge)
Huis van 1869. Bepleisterde en beschilderde lijstgevel heden met groene accenten, aanleunend bij de second empire.


Centraal Station

Koningin Astridplein 27 (Antwerpen)
Begrensd door het Koningin Astridplein aan de noordzijde, Pelikaansstraat aan de westzijde en Dierentuin aan de oostzzijde. De eerste Belgische spoorlijn, het segment Brussel-Mechelen, werd ingehuldigd op 5 mei 1835; op 3 mei 1836 volgde het segment Mechelen-Antwerpen.


Criminele Griffie

Burg 14 (Brugge)
Criminele Griffie. Zie nummer 13. Sint-Basiliuskapel en basiliek van het Heilig-Bloed.


De Centrale Begraafplaats

Kleine Kerkhofstraat zonder nummer (Brugge)
Volledig ommuurde (baksteen) kerkhofsite van circa 12 ha toegankelijk via een verankerd bakstenen poortgebouw.


Gebouwencomplex met burgerhuizen en restant stadsomwalling

Pieter Pourbusstraat 3 (Brugge)
Complex heden bestaande uit een diephuis met trapgevel (8 treden + topstuk) van drie traveeën en twee bouwlagen, een gekanteelde lijstgevel van twee traveeën, een lage aanbouw met ingang, en twee bijgebouwen onder meer poortgebouw met puntgevel aan de Grauwwerkersstraat; vóór 1899 omvatte het complex een 16de-eeuwse trapgevel, een diephuis met afgewolfde bedaking en lijstgevel van twee traveeën en een tuinmuur met poortje.


Gildehuis De Grote Vos

Steenstraat 25 (Brugge)
Voormalig ambachtshuis van de metselaars. Diephuis van vier traveeën en heden begane grond + entresol en twee bovenverdiepingen onder zadeldak (Vlaamse pannen). Laatrenaissancistische krulgevel gedateerd "Den 14 augustus" "Anno 1625", zie vergulde cartouches, naar ontwerp van H. Stalpaert, steenhouwer, en J. De Wachter, meester-metselaar.


Gildehuis van de schoenmakers

Steenstraat 40 (Brugge)
Diephuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen). Laatgotische trapgevel van "1527-1528"; in opdracht van het ambacht gebouwd ter vervanging van het bouwvallige ambachtshuis.


Grand Hotel du Sablon

Noordzandstraat 21 (Brugge)
Hotel van 1886 naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) ter vervanging van drie hiertoe gesloopte panden met trap- en klokgevels. Consoliderende "Kunstige Herstelling" in 1983 naar ontwerp van architect W. D'Hont (Gent?).


Griffie van het Brugse Vrije

Blinde-Ezelstraat 2 (Brugge)
Voormalige Burgerlijke Griffie. Vanaf 1434 tot 1534: ondergebracht in de hier gelegen annex van het "Landhuis van het Brugse Vrije". 1537: voltooiing van de nieuwe bouw, ter vervanging van het gesloopte bouwvallige pand; uitbreidingen mogelijk beëindigd in 1608. Huidig gebouwencomplex, in het noorden begrensd door Burg, in het oosten door voormalig "Landhuis van het Brugse Vrije", in het zuiden door de Reie en in het westen door Blinde Ezelstraat. Locatie van een deel van de administratieve stadsdiensten.


Herenhuis ontworpen door L. Delacenserie

Jakob van Ooststraat 2, Kuipersstraat 14 (Brugge)
Neoclassicistisch breedhuis met horecafunctie naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) van 1869.


Herenhuis Oorloge Mansschip

Genthof 11, Woensdagmarkt 9-10 (Brugge)
Herenhuis op L-vormige plattegrond van zeven + vijf traveeën en vier bouwlagen onder leien schilddak.


Hoekhuis Steylaers of De Rode Steen

Genthof 2, Jan van Eyckplein 8 (Brugge)
Hoekpand met dubbelhuisopstand van drie traveeën + drie traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen, nok parallel aan het plein). Oude 13de-eeuwse kern, zie dakgebinte en metselwerkfragmenten in de zijgevels onder meer waterlijsten van Doornikse kalksteen en kant Genthof gedicht rondboogvenster. Huidig uitzicht combineert gevel uit de eerste helft van de 16de eeuw met laatclassicistische deurpartij en neogotische elementen.


Huis van de Heren van Gruuthuse

Dijver 17A-C (Brugge)
Voormalige patriciërswoning van de heren van Gruuthuse. Ze verwierven in de 14de eeuw het gruitrecht en hadden daardoor het monopolie op het verdelen van het gruit, een kruidenmengsel dat diende als basis voor het gruitbier. Thans Gruuthusemuseum, museum voor toegepaste kunst. Kern uit de 15de eeuw, in het vierde kwart van de 19de eeuw grondig gerestaureerd door architect L. Delacenserie (Brugge) en met vleugel aan Gruuthusestraat van het eerste kwart van de 20ste eeuw.


Huize Minnewater en conciërgewoning

Professor Dr. J. Sebrechtsstraat 1-2, 1A (Brugge)
Huize Minnewater, in 1978 wordt beslist de kliniek in te richten als rust- en verzorgingstehuis voor bejaarden, voorheen zogenaamd "Minnewaterkliniek". Ruim neogotisch complex van 1885-1892 naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) dat zich over de hele straatlengte uitstrekt.


Jezuïetencollege

Boomgaardstraat 1, Kandelaarstraat 1, Verversdijk 16 (Brugge)
Voormalig jezuïetencollege. Gebouwencomplex ingesloten in het noorden door de Hoornstraat, in het zuiden door de Kandelaarstraat, in het westen door het Sint-Maartensplein en in het oosten door de Verversdijk. Gebouwencomplex is fasegewijs tot stand gekomen.


Kasteel Bloemendale

Stationsstraat 70 (Beernem)
Kasteel gebouwd in 1878 naar ontwerp van architect Louis Delacenserie, geïnspireerd op de Brugse baksteengotiek en de traditionele bak- en zandsteenstijl.


Koninklijke hoofdgilde van Sint-Sebastiaan

Carmersstraat 174 (Brugge)
Gebouwencomplex ten noorden begrensd door de Carmersstraat, ten oosten door de Kazernevest, ten zuiden door de Rolweg en ten westen door het buurpand nummer 176. Opgenomen in een beschermd landschap.


Marinekazerne Bootsman Jonsen

3de en 23ste Linieregimentsplein 3 (Oostende)
Marinekazerne Bootsman Jonsen. De Officiersmess is beschermd als monument bij M.B. van 19/02/2002.


Markt en Burg

Blinde-Ezelstraat , Breidelstraat , Burg , Burgstraat , De Garre , Eiermarkt , Geernaartstraat , Geldmuntstraat , Hallestraat , Hoogstraat , Kleine Sint-Amandsstraat , Kuipersstraat , Mallebergplaats , Markt , Oude Burg , Philipstockstraat , Rozemarijnstraat , Sint-Amandsstraat , Sint-Jakobsstraat , Steenstraat , Vlamingstraat , Wollestraat (Brugge)
Het stadsgezicht van de Markt en de Burg met omgeving omvat belangrijke historische pleinen en straten die een rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van de stad Brugge.


Neoclassicistisch herenhuis van 1869

Niklaas Desparsstraat 11 (Brugge)
Neoclassicistich herenhuis van 1869 naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) als verbouwing van ouder pand. Enkelhuisopstand van zes traveeën en drie bouwlagen onder schilddak.


Neoclassicistisch hoekhuis uit 1869

Kuipersstraat 2, Niklaas Desparsstraat 1 (Brugge)
Bepalend neoclassicistisch hoekpand van 1869 naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge). Vier + één afgeschuinde hoektravee + drie traveeën en drie bouwlagen onder mansardedak.


Neoclassicistische eenheidsbebouwing van winkels

Kuipersstraat 4-12 (Brugge)
Neoclassicistische eenheidsbebouwing van oorspronkelijk vijf winkelhuizen, in totaal van veertien traveeën en drie bouwlagen onder zadeldaken. Bepleisterde witbeschilderde lijstgevel naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) van 1870.


Neogotisch administratiegebouw

Markt 1 (Brugge)
Neogotisch hoekpand naar ontwerp van architect Jules Coomans (Ieper) van 1908 en opgetrokken in 1910-1914. Bijhorende conciërgerie naar ontwerp van architect Edward Schelstraete (Brugge) van 1925 met integratie van arduinen klokgevel van 1732 afkomstig van de Markt, zie Philipstockstraat nummer 2.


Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

Mariastraat zonder nummer (Brugge)
Georiënteerde, gotische kerk gelegen aan de oostzijde van de Mariastraat. Ten noorden en ten zuiden voormalig kerkhof afgeschaft in 1784; aan zuidkant is de naam Onze- Lieve-Vrouwekerkhof Zuid behouden, aan noordkant wordt naamgeving Onze-Lieve-Vrouwekerkhof Noord in 1963 vervangen door Guido Gezelleplein, Aan oostzijde plantsoen grenzend aan de achtergevel van Gruuthuse. Voormalig kerkhof, aan noordkant afgeboord met lage arduinen muur, aan oostkant ingericht als parkje met leilinden en haagjes, bronzen beeld van de Spaanse humanist J.L. Vivès (1492-1540) van 1957 naar ontwerp van beeldhouwer R. Mateu (Spanje).


Parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

Sint-Petrus- en -Paulusplein zonder nummer (Oostende)
* Sint-Petrus en -Paulusplein z.nr. Parochiekerk Sint-Petrus en -Paulus. Beschermd als monument bij K.B. van 30/12/1960.Westelijk georiënteerd neogotisch bedehuis van het basilicale type met twee grote torens ten oosten en ten westen praalkapel, z.g. Koninginnekapel, opgericht ter herdenking van Louise-Marie van Orléans (1812-1850), eerste Belgische koni


Pastorie van de Begijnhofparochie

Wijngaardplein 15 (Brugge)
Voormalige pastorie van de sinds de 13de eeuw opgerichte Begijnhofparochie - zoals gebruikelijk gelegen buiten het hof - zie op kaart van Popp (1865) met aanduiding van het zogenaamde "Maison curiale".


Patriciërswoning Hof Bladelin

Naaldenstraat 17-21, 19A (Brugge)
Voormalige patriciërswoning, thans klooster van de zusters van Onze-Lieve-Vrouw.-Hemelvaart. Complex bestaande uit een nagenoeg vierkant bouwblok met centrale binnenplaats.


Poort, toegang tot Professor Sebrechtspark

Oude Zak zonder nummer (Brugge)
Monumentale poort gebouwd naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) en opgevat als rijk versierde neoclassicistische portiektravee.


Poortersloge

Academiestraat 18 (Brugge)
Vergaderplaats van de Brugse poorters opgetrokken in begin 15de eeuw als een grosso modo vrijstaand hoekpand in laatgotische stijl met typerende beeldnissen cf. het eerder ontworpen stadhuis, begrensd door de Kraanrei ten zuiden en het huidige Jan van Eyckplein ten oosten Van 1417 tot 1715, ook zetel van "Het Genootschap van de Witte Beer", een ridderlijke steekspelvereniging, zie beer in linker beeldnis van de voorgevel.


Postgebouw

Breidelstraat 3, Markt 5 (Brugge)
Bouwgeschiedenis nauw verbonden met die van het links aanpalend Provinciaal Hof waarmee het een neo-Brugs eenheidsontwerp vormt van de architecten L. Delacenserie (Brugge) en R. Buyck (Brugge) van 1885; in tegenstelling tot het Provinciaal Hof reeds in 1891 voltooid en meteen in gebruik genomen.


Provinciaal Hof

Markt 3 (Brugge)
T-vormig gebouw in neo-Brugse stijl met representatieve westvleugel als dominant, centraal element van de oostelijke Marktzijde; de oostelijke achtervleugel met vergaderfunctie is omgeven door een kleine binnenplaats en tuin aansluitend bij die van de ambtswoning van de gouverneur; in de zuidwestelijke oksel van beide vleugels bevindt zich het deels ingebouwde trappenhuis met de staatsietrap.


Rijksnormaalschool

Hugo Losschaertstraat 5B, Klaverstraat 46-50, Schuttersstraat 10, Sint-Jorisstraat 69-71 (Brugge)
Voormalige Rijksnormaalschool, heden Departement Lerarenopleiding. Oorspronkelijke locatie van het Oudhof van de schuttersgilde van Sint-Joris. Complex bestaande uit het schoolgebouw (nummer 71) met imposante ingang aan Sint-Jorisstraat en links ervan de oorspronkelijke directeurswoning (nummer 69).


Samenstel van burgerhuizen

Spiegelrei 17-18 (Brugge)
Eenheidsbebouwing van twee diephuizen van 1898 naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge) opgetrokken als "Kunstige Herstelling" neerkomend op de verbouwing van samenstel van twee ongelijke puntgevels verenigd tot één woonhuis.


Samenstel van stadswoningen

Jan van Eyckplein 9 (Brugge)
Samenstel van drie diephuizen met respectievelijk twee, drie en vier traveeën en telkens twee bouwlagen onder zadeldak (nok loodrecht op de straat, Vlaamse pannen), uit de 17de eeuw echter met in de loop van de 19de eeuw (?) aangepaste muuropeningen.


Sashuis

Wijngaardplein 14 (Brugge)
Gebouwd boven de sluis. Zeldzaam voorbeeld van stuw- en afsluitwerk voorzien van drie stuwgaten, waarvan één dichtgemetseld (links), één voorzien van ijzeren afsluitplaat (rechts) en centraal afgesloten door een houten deur met natuurstenen middenstijl. Vrijstaand pand, eertijds gebouwd in 1519 naar aanleiding van herbouw van het sluizencomplex met het oog op waterhuishouding en waterpeilbeheersing van de binnenreien.


Sint-Basiliuskapel en basiliek van het Heilig Bloed

Burg 13 (Brugge)
Gebouwencomplex gelegen in de zuidwesthoek van de Burg. Aan de zuidzijde, de dubbelkapel met beneden de Sint-Basiliuskapel en erboven de basiliek van het Heilig Bloed met de aansluitende Heilige-Kruiskapel ten zuiden; aan de westzijde, het haaks aansluitende eenheidsconcept met het trappenhuis van de basiliek links en de Criminele Griffie (Burg nummer 14) rechts; achter laatst genoemde, het museum en de conciërgerie uitziend op de Reie.


Sint-Janshospitaal

Mariastraat 38, 44 (Brugge)
Hospitaaldomein palend ten oosten aan de Maria- en Heilige-Geeststraat, ten zuidoosten aan de Reie, ten zuiden aan het Zonnekemeers, ten westen aan de Oostmeers, ten noorden aan de Goezeputstraat. Opgericht in de 12de eeuw op laaggelegen graslanden, tegenover de Onze-Lieve-Vrouwekerk, naast de Mariapoort en net binnen de omwalling van 1127-1128.


Sint-Janshospitaal - Broederklooster

Mariastraat 44 (Brugge)
Voormalig broederklooster. Samenstel van verschillende gebouwen, aan oostzijde gelegen aan de Mariastraat, aan westzijde aan het binnenplein en tegenover de 19de-eeuwse ziekenzalen.


Sint-Janshospitaal - Middeleeuwse ziekenzalen

Mariastraat 44 (Brugge)
Drie parallelle hallenzalen in Romaanse en gotische stijl onder zadeldaken (nok loodrecht op de straat, leipannen), ten zuiden palend aan de Reie. Opgetrokken uit veld-, tuf- en baksteen, gebruik van Doornikse steen voor zuilen, scheibogen, lijstwerk, bolkozijnen en van Euvillesteen voor de restauraties.


Sint-Janshospitaal - Zusterklooster

Mariastraat 44 (Brugge)
Tot op heden in gebruik als klooster van de hospitaalzusters van Sint-Jan. Twee ongelijke vleugels van achter elkaar liggende bakstenen gebouwen van twee bouwlagen onder zadeldaken (Vlaamse pannen). Ten zuidoosten begrensd door de Reie, ten zuidwesten door de Reie-arm, ten noordoosten palend aan de zuidelijke ziekenzaal, ten noordwesten aan een binnenplein.


Stadhuis van Brugge

Blinde-Ezelstraat 1, Burg 12 (Brugge)
Vanaf circa 1280 vergaderen de schepenen in het hier gelegen zogenaamde "Ghyselhuus", waarin ook de grafelijke gevangenis is ondergebracht. In het vierde kwart van de 14de eeuw gebeurt de afbraak van het vervallen gebouw.


Stadhuis, belfort en politiecommissariaat van Diksmuide

Grote Markt 6 (Diksmuide)
Stadhuis, belfort en voormalig politiecommissariaat van Diksmuide beschermd als monument bij M.B. van 24.11.1999. Het belfort is samen met 23 andere Vlaamse belforten sedert 01.12.1999 ingeschreven op de Lijst van het Werelderfgoed van de Unesco Conventie van 1972.


Stadswoning gedateerd 1557

Jan van Eyckplein 7 (Brugge)
Laatgotisch diephuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen); jaarcartouches 1557.


Tolhuis

Jan van Eyckplein 1-2, Spanjaardstraat 2 (Brugge)
Gelegen ten noorden van de Sint-Jansbrug waar sinds een onbekend tijdstip de grote tol namelijk de tol op internationale en interregionale handel werd geheven tot het einde van het Ancien Régime. Vervolgens diverse functies.


Twee gespiegelde burgerhuizen

Langerei 62-63 (Brugge)
Twee enkelhuizen opgesteld volgens spiegelend schema. Breedhuizen van twee/drie traveeën, souterrain en drie bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen) van circa 1904, naar ontwerp van architect L. Delacenserie (Brugge). Opvallende, eclectische trapgevels (9 treden en topstuk) met aansluitende haakse bedaking.


Vergaderzaal en archiefruimte van de kerkmeesters van Sint-Jakob en gedenkteken

Sint-Jakobsplein 1 (Brugge)
Het deels vrijstaande, neogotische pand is opgetrokken in 1893, wellicht naar een ontwerp onder leiding van architect L. Delacenserie of C. De Wulf. Het werd gebruikt als vergader- en archiefruimte van de kerkfabriek van de Sint-Jakobsparochie. De ligging van dit pand aan de rand van het Sint-Jakobsplein verleent het huis een uitzonderlijk en beeldbepalend karakter. In 1904 is naast het huis een natuurstenen gedenkteken opgericht naar een ontwerp van architect A. De Pauw ter gelegenheid van de vijftigjarige verjaardag van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis. Het neogotische gebouw, opgetrokken in 1892-1893, werd oorspronkelijk gebruikt voor de vergaderingen en de archieven van de kerkfabriek van de Sint-Jakobsparochie. Het plan voor dit prestigieuze huis voor de armendis bleef bewaard maar werd niet ondertekend. "Kunstige Herstellling" van 1990-1992 naar een ontwerp van de Brugse ar

Bewoner van

Samenstel van stadswoningen

Spiegelrei 16 (Brugge)
Oorspronkelijk twee diephuizen van respectievelijk drie en vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen); trapgevels uit de 17de eeuw.