Geografisch thema

Tiensestraat

ID: 1042   URI: https://id.erfgoed.net/themas/1042

Beschrijving

De Tiensestraat is een historische invalsweg die in 1269 reeds vermeld werd als Hollestraat - occasioneel ook Sint-Michielsstraat genoemd naar de gelijknamige kerk - maar doorgaans tot de 17de eeuw bekend als Hoelstraat. Het is een vrij smalle straat, met bochtig verloop - klimmend naar de Tiensepoort -, en herhaaldelijk verspringende rooilijn. De huizenrij wordt onderbroken door kleine en grotere pleinen ter hoogte van de Muntstraat, het Alfons Smetsplein, de kruising met de Charles Deberiotstraat, het Herbert Hooverplein en het Kardinaal Mercierplein.

De Tiensestraat bestond aanvankelijk uit twee delen: een eerste gedeelte tot aan de poort in de stadsomwalling, waarop de voormalige Sint-Michielskerk gebouwd was, ter hoogte van het huidige Herbert Hooverplein, en een tweede, landelijk gedeelte buiten de stadsmuren.

Het gedeelte binnen de vroegere omwalling groeide al snel uit tot handelsstraat. De oudste bebouwing gaat er terug tot de 15de eeuw, en is vrij homogeen van karakter: slechts op enkele plaatsen worden de doorgaans in de 19de eeuw aangepaste gevels (onder andere nummers 62-64) onderbroken door recente, schaalvergrotende architectuur.

Naast de gewone handels- en woonhuizen, waren er ook een aantal universitaire colleges gevestigd: het in 1971 gesloopte Baius- en Vande Wynckelecollege - onder de Leuvenaars gekend als een deel van het "Patriacomplex" aan het huidige Alfons Smetsplein -, en er tegenover het college De Valk (nummer 41).

Ter hoogte van de stadsomwalling werd het beeld van de Tiensestraat voornamelijk gekenmerkt door kerken en kloosters: het klooster en de kerk van de paters conventuelen (nr. 78) net binnen de omwalling, en erbuiten de Onze-Lieve-Vrouwekapel-van-Ginderbuiten, het kloostercomplex met de kerk van de ongeschoeide karmelietessen (heden scheutisten, Vlamingenstraat 1-3), en de Sint-Annakapel aan het huidige Kardinaal Mercierplein. Het landelijk gedeelte buiten de stadsomwalling was slechts sporadisch bebouwd. De nog resterende basisbebouwing, opklimmend tot de 16de eeuw (voorbeeld nummer 167), werd voornamelijk in de loop van de 19de eeuw in neoclassicistische zin aangepast (voorbeeld nummers 79, 97, 99-101, 139 en 141-143). De resterende ruimte zou pas systematisch bebouwd worden vanaf de tweede helft van de 19de eeuw, toen de door stadsarchitect F.H. Laenen geplande residentiële uitbreiding tussen de stationsbuurt en de Naamsestraat gerealiseerd werd. De meest opvallende realisatie is hier toch wel het Leo XIII-seminarie (1895-1896) naar ontwerp van J. Helleputte & J.F. Piscador (nummer 98).

Door de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog wordt het grootste deel van de bebouwing tussen het Rector De Somer- en het Alfons Smetsplein gekenmerkt door zogenaamde wederopbouwarchitectuur, gevelarchitectuur waarvan de vorm en de materialen vooraf vastgelegd werden door het Raadgevend Comiteit van de Stedeschoon. Deze panden in zogenaamde "wederopbouwstijl" worden gekenmerkt door een eclectische gevelarchitectuur, geïnspireerd op de regionale bouwstijlen, met integratie van eigentijdse of geïnterpreteerde bouwelementen. Typerend is het traditiegetrouw gebruik van bak- en/of natuursteen, al of niet verwerkt met blauwe hardsteen en similisteen. Het zijn voornamelijk winkel-/woonpanden, doorgaans breedhuizen van drie bouwlagen, soms in combinatie met een topconstructie die als scherm fungeert voor de langsgerichte nok van het zadel- of mansardedak, als reminiscentie aan het vroegere diephuis. De begane grond is doorgaans gevelbreed opengewerkt, met aangepaste winkelpuien binnen de tot op heden veelal behouden oorspronkelijke omlijsting. Naast de lager beschreven representatieve panden, wordt de wederopbouwarchitectuur ook in een meer afgezwakte vorm vertegenwoordigd door de nummers 4 (1920, V. Rosseels), 6, 9 (1921, A. Stevens), 11, 13 (1922), 23 (1920, F. Rasquin), 25-27 (1922, L. Landeloos), 29 (1921, C. Goemans), 33 (1920), 35 (1921, E. G. Jotthier), 33, 36 (1925, E. Peeters), 39, 280 (1920, architect Vanden Eynde) en 282-284 (1925, architecten A. Mommaels en Vandeput).


Bron     : Mondelaers Lydie & Verloove Clara i.s.m. Van Roy Diane, Van Damme Marjolijn en Meulemans Katharina. 2009. Inventaris van het bouwkundig erfgoed. Provincie Vlaams-Brabant. Leuven binnenstad. Herinventarisatie. Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen. VLB2 (onuitgegeven werkdocument)
Auteurs :  Mondelaers, Lydie, Verloove, Claartje


Relaties

  • Is deel van
    Leuven
    Leuven (Leuven)

  • Omvat
    Architectenwoning V. Rosseels
    Savoyestraat 1, Tiensestraat 7 (Leuven)

  • Omvat
    Arduinen armpomp De Gulden Fonteyne
    Tiensestraat zonder nummer (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Tiensestraat 75, 77 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Tiensestraat 61, 63 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Tiensestraat 105 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis met Lodewijk XVI-gevel
    Tiensestraat 10 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis met neoclassicistische lijstgevel
    Tiensestraat 132 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis met winkelpui
    Tiensestraat 49 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis naar ontwerp van G. Sterckx
    Eikstraat 7, Tiensestraat 2 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis uit 1643
    Tiensestraat 134, 136 (Leuven)

  • Omvat
    Burgerhuis van 1914-1921
    Tiensestraat 74 (Leuven)

  • Omvat
    Classicistisch burgerhuis
    Tiensestraat 81 (Leuven)

  • Omvat
    Classicistisch burgerhuis
    Tiensestraat 107, 109, 111 (Leuven)

  • Omvat
    Eerste stadsomwalling
    Brusselsestraat 69, Handbooghof zonder nummer, Kapucijnenvoer 35, Karel van Lotharingenstraat 14-...

  • Omvat
    Gebouwencomplex
    Eikstraat 14, Tiensestraat 8 (Leuven)

  • Omvat
    Geheel van handelspanden
    Tiensestraat 235, 237, 239, 241 (Leuven)

  • Omvat
    Geheel van handelspanden van 1897
    Tiensestraat 65, 67, 69 (Leuven)

  • Omvat
    Gildehof
    Tiensestraat 80 (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand naar ontwerp van C. Herpoel
    Tiensestraat 224, 224A (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand naar ontwerp van E. Peeters
    Tiensestraat 128 (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand naar ontwerp van J. Vincke
    Tiensestraat 278 (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand naar ontwerp van L. Spéder en J. Vanderveken
    Tiensestraat 32 (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand naar ontwerp van R. Notéris
    Tiensestraat 19 (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand naar ontwerp van V. Rosseels
    Tiensestraat 21 (Leuven)

  • Omvat
    Handelspand van 1923 naar ontwerp van A. Stevens
    Tiensestraat 72 (Leuven)

  • Omvat
    Herenhuis
    Tiensestraat 127 (Leuven)

  • Omvat
    Herenhuis
    Tiensestraat 152 (Leuven)

  • Omvat
    Herenhuis van 1889
    Tiensestraat 55 (Leuven)

  • Omvat
    Herenwoning
    Tiensestraat 82-84 (Leuven)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Tiensestraat 129, 131 (Leuven)

  • Omvat
    Hoekhuis annex herenwoning
    Tiensestraat 15, 17 (Leuven)

  • Omvat
    Hoekhuis Café Erasmus
    Tiensestraat 96 (Leuven)

  • Omvat
    Hoekhuis met Muntstraat
    Tiensestraat 38 (Leuven)

  • Omvat
    Hoekhuis met Tiensevest
    Tiensestraat 271, 273 (Leuven)

  • Omvat
    Hoger Instituut voor Wijsbegeerte en Seminarie Leo XIII
    Andreas Vesaliusstraat 2, Kardinaal Mercierplein Tiensestraat 98, 102, 112, 114, 116, 118, 120, 1...

  • Omvat
    Kapel der conventuelen
    Tiensestraat 78 (Leuven)

  • Omvat
    Patria, ensemble van drie huizen
    Tiensestraat 60 (Leuven)

  • Omvat
    Pedagogie De Valk
    Tiensestraat 41 (Leuven)

  • Omvat
    Rijhuizen
    Tiensestraat 62, 64 (Leuven)

  • Omvat
    Sancta Maria-instituut
    Tiensestraat 66 (Leuven)

  • Omvat
    Stadspark Sint-Donatius
    Tiensestraat zonder nummer (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning
    Tiensestraat 157, 159 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning
    Tiensestraat 231, 233 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning
    Tiensestraat 145, 147 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning
    Tiensestraat 155, 155C (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning De Cleynen Calsterput
    Tiensestraat 28, 28A, 30 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning De Rooden Haan
    Tiensestraat 12 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning De Schalmeye
    Tiensestraat 26 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning Den Handboom
    Tiensestraat 70 (Leuven)

  • Omvat
    Stadswoning in traditionele stijl
    Tiensestraat 146 (Leuven)

  • Omvat
    Toegang tot de Potterijgang
    Tiensestraat 93 (Leuven)

  • Omvat
    Traditioneel hoekhuis
    Burgemeestersstraat 1, Tiensestraat 161, 163, 165 (Leuven)

  • Omvat
    Traditionele stadswoning
    Tiensestraat 150 (Leuven)

  • Omvat
    Twee burgerhuizen
    Tiensestraat 117, 119 (Leuven)

  • Omvat
    Winkel-woonhuis naar ontwerp van V. Rosseels
    Muntstraat 29 (Leuven)

  • Omvat
    Winkelhuis uit 1919
    Tiensestraat 37 (Leuven)

  • Omvat
    Woning
    Tiensestraat 167 (Leuven)

  • Omvat
    Woning
    Tiensestraat 200 (Leuven)

  • Omvat
    Woning met winkelpui
    Tiensestraat 260, 260C (Leuven)

  • Omvat
    Woning naar ontwerp van J. Piscador
    Tiensestraat 31 (Leuven)

  • Omvat
    Woon- en handelspand
    Tiensestraat 68 (Leuven)