Geografisch thema

Drongen

ID: 14006   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14006

Beschrijving

Randgemeente ten zuidwesten van Gent. Ten noorden begrensd door Lovendegem, Mariakerke en Vinderhoute, ten oosten door Mariakerke en Gent, ten zuiden door Sint-Denijs-Westrem, Afsnee, Sint-Martens-Latem en Sint-Martens-Leerne en tenslotte in westelijke richting aansluitend bij Vosselare, Landegem en Merendree. De Leie (in het zuiden), Meirebeek (in het westen) en Kalebeek of Gavergracht (in het noorden) vormen natuurlijke begrenzingen. Voornamelijk landbouwgemeente met een relatief lage bevolkingsdichtheid (11.165 inwoners in 1976), de landbouwgronden beslaan 2/3 van de totale oppervlakte (2743 hectare) waarvan de helft weilanden aan de Leie-oevers. Enkele landschappelijk belangrijke gebieden zoals de Bourgoyen en Ossemeersen vormen trouwens een brede scheidingsgordel met Gent. De gemeente telt elf wijken en drie parochies: Sint-Gerulfus (Dorp of centrum), Sint-Martinus (Baarle) en Onze-Lieve-Vrouw (Luchteren). Tevens zetel van een dekenij. In feite moet de huidige gemeente Drongen opgesplitst worden in twee kernen, namelijk Drongen en Baarle (tot 1805 een zelfstandige gemeente).

Ontstaan op een vanouds bewoonde plaats (zie prehistorische vondsten in Baarlevelde en Halewijn en bij het "Valkenhuis"), de oorsprong van de naam zelf is nog niet bekend. Gallo-Romeinse vondsten werden opgegraven onder meer in de Bourgoyen. Oudste vermelding als Truncinas in 820-822. De heerlijkheid Drongen wordt beschouwd als één van de oudste heerlijkheden, oorspronkelijk toebehorend aan de graven van Vlaanderen, en vanaf de 11de eeuw onder het huis van Aalst, daarna de heren van Kortrijk. De rechten van de heerlijkheid, afhankelijk van de Kasselrij van de Oudburg van Gent, waren vanaf de 13de eeuw gemeenschappelijk bezit met de heren van Deinze. In 1786 werd graaf Jean-Baptiste d'Hane-Steenhuyse de laatste bezitter van de heerlijkheid.

Naast de heerlijkheid Drongen telde men nog zeventien andere heerlijkheden, onder meer de heerlijkheid van de abdij. Belangrijk element in de dorpsgeschiedenis is de stichting en de groei van de abdij, oorspronkelijk een kapittel van seculiere monniken, vermoedelijk opklimmend tot de 7de eeuw. Door toedoen van Iwein van Aalst in de 12de eeuw omgevormd tot een benedictijnerabdij. De in de 19de-eeuw vernieuwde abdijkerk fungeert eveneens als parochiekerk.

De oudste vermelding van Baarle (dit is Barloria) dagtekent van 820-822. Eigendom van de Sint-Pietersabdij, bestuurlijk en fiscaal behorend tot de Kasselrij van de Oudburg. Het oorspronkelijk dorp strekte zich uit aan weerskanten van de Leie. De kerk van Baarle wordt de eerste maal vermeld in 1025. Bij keizerlijk decreet van 22 januari 1805 werd Baarle als gemeente afgeschaft, het deel rechts van de Leie-oever werd ingelijfd bij Sint-Martens-Latem en het linkerdeel bij Drongen. Kerkelijk gezien bleef het echter een afzonderlijke parochie.

Drongen bleef tot het midden van de 20ste eeuw haar landelijk karakter behouden met een gespreide bebouwing van hoeven en kastelen. In 1978 werd in het kader van het "Jaar van het dorp" door de Landelijke Gilden Drongen en Drongen-Baarle aan de hoeven aangesloten bij de gilde een historisch, geografisch of geologisch verantwoorde hoevenaam op een huisnaambord geschonken, aangebracht op een gevel van de hoeve. Enkele gereconstrueerde of sterk gerestaureerde hoeven werden, niettegenstaande hun soms historische waarde, niet gerepertorieerd indien het gebouw uiterlijk geen originele sporen behoudt (bijvoorbeeld de Wafelijzerhoeve, of Het Bollewerk).

De rijkswegen Gent-Deinze en Drongen-Hansbeke vormden de voornaamste verkeersaders. Doch reeds in 1832 werd door de aanleg van de spoorlijn Gent-Brugge, die het dorp in oost-west richting doorkruist, een belangrijke nieuwe verkeersader geschapen die een lichte toename van de bevolking mogelijk maakte.

Een sterke bevolkingsaangroei door pendelaars komt er echter definitief na de tracering van de E5 autosnelweg (1950), waardoor wordt verholpen aan de slechte verbindingswegen en de grote verwijdering met de stad Gent. Tevens voorzag men in de buurt van de E5 een nieuw industrieterrein, dat naast diverse kleine industrieën moest voorzien in werkgelegenheid voor de bevolking. Dit industrieterrein ligt voornamelijk op het gehucht Baarle. Een andere belangrijke factor is het openen van de Ringvaart in 1969.

Drongen kon steeds de stedelijke expansie vermijden maar onderging voornamelijk de jongste jaren enkele drastische ingrepen door verbouwingsverdichtingen aan belangrijke banen, door de verkaveling van grote landbouwgebieden en ten gevolge van nieuwe of vernieuwde verbindingswegen onder meer van Gent naar de oprit Drongen op de E5.

  • DE POTTER F.-BROECKAERT J. 1864-1870: Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 2, Gent.
  • s.n. s.d.: Drongen vroeger en nu, eerste deel, samengesteld door de Heemkundige Kring "Dronghine", s.l.
  • s.n. 1974: Gids voor gemeente Drongen, Drongen.
  • s.n. s.d.: Monographie van Drongen, s.l.

Bron     : Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. 1983: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Fusiegemeenten, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4ND, Brussel - Gent.
Auteurs :  Lanclus, Kathleen
Datum  : 1983


Relaties

  • Omvat
    't Goed te Bassebeke

  • Omvat
    Antoon Catriestraat

  • Omvat
    Arbeiderswoningen

  • Omvat
    Arbeiderswoningen

  • Omvat
    Arbeiderswoningen in beluik

  • Omvat
    Baarledorpstraat

  • Omvat
    Baarleveldestraat

  • Omvat
    Beekstraat

  • Omvat
    Begijnenboshoeve

  • Omvat
    Beluik met huisjes

  • Omvat
    Blauwpoortstraat

  • Omvat
    Boerenarbeidershuis

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoningen

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoningen

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoningen

  • Omvat
    Boerenhuis

  • Omvat
    Boerenhuis

  • Omvat
    Boerenhuis

  • Omvat
    Boerenhuis

  • Omvat
    Boerenhuis

  • Omvat
    Boerenhuis

  • Omvat
    Boerenhuis Het Leenhof

  • Omvat
    Boerenhuis, eertijds café Den Hoed

  • Omvat
    Boerenhuisje

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning

  • Omvat
    Boerenwoning Doornhof

  • Omvat
    Boerenwoningen

  • Omvat
    Boskeetstraat

  • Omvat
    Bosstraat

  • Omvat
    Café De Flonke

  • Omvat
    Café Heilig Huizeken

  • Omvat
    De Hostelrije, ook Goed ter Zwaluwen en Wiemershof

  • Omvat
    De Pijckhoeve

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Drongenplein

  • Omvat
    Drongensesteenweg (Drongen)

  • Omvat
    Drongenstationstraat

  • Omvat
    Ernest Solvynsdreef

  • Omvat
    Gavergrachtstraat

  • Omvat
    Gaverlandstraat

  • Omvat
    Goed Jonckershof

  • Omvat
    Goubaulaan

  • Omvat
    Hoekpand ontworpen door Richard Deweirdt

  • Omvat
    Hoeve

  • Omvat
    Hoeve

  • Omvat
    Hoeve

  • Omvat
    Hoeve

  • Omvat
    Hoeve

  • Omvat
    Hoeve 't Keuzegoed

  • Omvat
    Hoeve De Eremijt

  • Omvat
    Hoeve De Lindebulk

  • Omvat
    Hoeve De Meierij

  • Omvat
    Hoeve De Nootstede

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve met losstaande bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve met losstaande bestanddelen

  • Omvat
    Hoeve Pastoorshof

  • Omvat
    Hoeve Rijcke Bruid

  • Omvat
    Hoeve Ten Elshoute of Walhof

  • Omvat
    Hoeve't Blauwe Wiel

  • Omvat
    Hoeven

  • Omvat
    Hoge Lakendreef

  • Omvat
    Hovenierswoning

  • Omvat
    Kaaksmetestraat

  • Omvat
    Kasteeldomein Kapellegoed

  • Omvat
    Kasteeldomein van Sint-Martens-Leerne en omgeving

  • Omvat
    Kattegaver

  • Omvat
    Klooster van de zusters van Gijzegem

  • Omvat
    Knotbomenrijen van els en schietwilg

  • Omvat
    Knoteik als hoekboom

  • Omvat
    Kroonprinsstraat

  • Omvat
    Landhuis

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeven

  • Omvat
    Maeshoeve

  • Omvat
    Moerstraat

  • Omvat
    Noordhoutstraat

  • Omvat
    Omwalde hoeve

  • Omvat
    Oude-Abdijstraat

  • Omvat
    Pastorie

  • Omvat
    Pleinbeluik

  • Omvat
    Pontstraat

  • Omvat
    Populierenhof

  • Omvat
    Rodehoedstraat

  • Omvat
    Romanhoeve

  • Omvat
    Schuttershoeve

  • Omvat
    Schuur en stallen

  • Omvat
    Sint-Gerulfuskapel

  • Omvat
    Sint-Janshof

  • Omvat
    Sinte Regina's Godshuis

  • Omvat
    Torenhof

  • Omvat
    Twee boerenarbeiderswoningen

  • Omvat
    Tweegezinswoning naar ontwerp van W. Temmerman

  • Omvat
    Valkenhuisweg

  • Omvat
    Vallei van de Oude Kale, Vinderhoutse Bossen en Slindonk

  • Omvat
    Varenstede

  • Omvat
    Veerstraat

  • Omvat
    Vierhekkensstraat

  • Omvat
    Villa Cools

  • Omvat
    Villa Plovier–De Ruyter

  • Omvat
    Welkomstlinde Maeshoeve

  • Omvat
    Windmolen Hoosmolen

  • Omvat
    Woning Baetens

  • Omvat
    Woning De Clercq

  • Omvat
    Woning De Wispelaere

  • Omvat
    Woning De Wulf

  • Omvat
    Woning Haerick

  • Omvat
    Woning Ost

  • Omvat
    Woning Saelens-Minnebo

  • Omvat
    Woning Timmerman

  • Omvat
    Woning Vandenberghe-Brys

  • Is deel van
    Gent - fusiegemeenten